The fairytale of La Luna

Synopsis

De maan is een onderwerp wat mij al enige jaren interesseert, zo roept het veel vragen bij mij op. Je hebt zo bijvoorbeeld het effect die de maan op de aarde en de mens heeft maar ook de mythische kant van de maan. Naast de maan is schrijven een grote passie van mij, tijdens seminar heb ik mij gefocust op de mythische kant van de maan door het schrijven van een sprookje. Maar hoe zit een sprookje eigenlijk in elkaar en hoe zet je een levenloos object zoals de maan nou eigenlijk in tijdens je verhaal? Dit zijn vragen die ik tijdens mijn seminar heb onderzocht.

Context, scope en definitie

Binnen de Griekse mythologie bestond Selene als godin van de maan. Daarnaast was de godin ook bekend binnen de Romeinse mythologieën, hier stond zij bekend al Luna waarnaar de maan tot op heden naar vernoemd wordt. (Visser, 2019)

Voor seminar heb ik alle sprookjesboeken die ik bezit uit de kast getrokken, om inspiratie voor mijn eigen sprookje te vinden maar ook om de verschillende schrijfstijlen en bestaande sprookjes over de maan te onderzoeken. Zo heb je de modernere sprookjes van nu die voor worden gelezen aan kinderen, maar ook sprookjes die niet voor kinderen bestemd zijn en verminkingen en bloedbaden bevatten.

Met mijn seminar project wil ik de mensen een verhaal op een nieuwe manier laten beleven doormiddel van audio en beeld. Ik wil een experience op bouwen die mensen in een fantasiewereld brengt. Hierbij heb ik de volgende hoofd- en deelvragen opgesteld:

Hoofdvraag:
‘Hoe ontwikkel ik een sprookje doormiddel van storytelling, audio en beeld?’

Deelvragen:

  • Hoe zijn sprookjes (over de maan) ontstaan?
  • Hoe wordt storytelling ingezet in combinatie met audio en beeld?
  • Wat maakt een verhaal een sprookje?
  • Welke sprookjes bestaan er allemaal over de maan?
  • Hoe creëer je audio en beeld bij een verhaal?
  • Wanneer is een verhaal een sprookje, een sage of een mythisch verhaal?
  • Wat wil ik met mijn verhaal vertellen en overbrengen aan de toeschouwer?

Methode en aanpak

Tijdens het project heb ik gebruik gemaakt van de volgende onderzoeksmethoden:

Inspiratie
Tijdens het gehele project heb ik inspiratie opgezocht en daarmee een inspiration wall gecreëerd (“CMD Methods Pack – Inspiration Wall,” n.d.), door de verschillende ideeën op deze inspiration wall kon ik snel brainstormen en hierop terug komen om eventueel met sommige ideeën te experimenteren. In de eerste 2 weken begon mijn inspiratie door de focus op de maan en hoe deze in contact staat met de aarde en de mens, hierbij heb ik veel gebrainstormd en nagedacht over welk medium ik hierbij kan inzetten. Zo kwam ik uit op 2 ideeën:

  • Eb en Vloed
    De maan regelt op aarde eb en vloed? Wat gebeurd er wanneer de maan in verschillende standen staat en wat gebeurt er als de maan weg gehaald wordt?
  • De mens
    Hoe staat de maan in contact met de mens? Speelt de maan in verschillende culturen een belangrijke rol?

later vanaf week 3 is deze focus door inspiratie vanuit de docenten veranderd naar de mythische en verhalende kant van de maan, zoals verhalen over weerwolven en heksen. Dit deed mij meteen denken aan sprookjes.

Literair onderzoek
Vanuit mijn de nieuwe focus op de mythische verhalende kant van de maan ben ik sprookjes boeken uit mijn boekenkast gaan raadplegen. Door dit onderzoek kwam ik achter de verschillende soorten sprookjes. Zo heb je de sprookjes van de gebroeders Grimm, die niet bepaald kindvriendelijk waren, hier kwam namelijk vaak verminking in voor neem bijvoorbeeld het sprookje van assepoester waarbij de stief zussen hun tenen en hiel afhakken om in het glazen muiltje te passen (“Verboden voor kinderen,” n.d.) (Grimm & Grimm, 2013, pp. 1–3).

Naast het boek van de gebroeders Grimm heb ik ook een boek uit 1975 gevonden. Hierin staan originele sprookjes vanaf 1835 geschreven door Hans Christiaan Andersen. Zo heeft hij in 1835 verschillende sprookjes herschreven zodat deze voorgelezen konden worden aan kinderen (The Editors of Encyclopaedia Britannica, n.d.) (Andersen & Postma, 1975, pp. 1–3).

De sprookjes van Hans Andersen waren misschien niet zo wreed als die van de gebroeders Grimm maar toch waren die in hun originele staat ook niet bedoeld voor kinderen. Uit dit onderzoek vond ik het vooral interessant om te zien dat sprookjes vroeger werden ontwikkeld voor volwassenen maar in de tijd van nu voornamelijk worden ontwikkeld voor kinderen (“CMD Methods Pack – Literature study,” n.d.).

Deskresearch
Aan het begin van mijn proces heb ik mij aangemeld voor schrijftips bij schrijfvis, hierbij kwam de tip, die afkomstig is van de Griekse redenaar Aristoteles, om enumeratie (opsommingen) toe te voegen aan je verhaal waardoor je de tekst een decor geeft. De lezer kan zich hierdoor beter verplaatsen in het personage van het verhaal, waardoor je de lezer ook meer raakt met je verhaal (Rijnvis, 2020).

Tijdens mijn vooronderzoek kwam ik erachter dat er verschillende schrijfstijlen bestaan die elkaar kunnen overlappen. Ik heb onderzoek gedaan om erachter te komen wat nu precies het verschil is tussen Mythes, Sages en Sprookjes. Volgens Bruno Bettelheim bestaat er in de meeste culturen geen duidelijke scheidingslijn tussen deze drie. Toch zijn er wel verschillen, zo zijn bij mythes de helden/heldinnen vaak ‘groots’ of bovenmenselijk en worden personages vaak bij naam genoemd waar dat bij sprookjes niet gebeurd. Bij sagen word vaak een tijd en plaats aangeduid waar bij een sprookje geen tijd en plaats word aangeduid (Hover, 2013) (Rijnvis, 2020a).

De belangrijkste kenmerken van een sprookje die ik uit dit onderzoek heb kun halen zijn:

  • Sprookjes spelen zich af in een onbekende tijd en plaats
  • De personages dragen vaak geen naam, maar worden benoemd als dat wat zij voorstellen
  • Sprookjes kennen een duidelijk handelingsverloop en resultaat
  • In een sprookje staat de wereld op zijn kop

Tijdens het proces kreeg ik de vraag van de docenten hoe je een levenloos object als de maan tot leven kan wekken in een verhaal. Tijdens mijn deskresearch kwam naar voren dat het belangrijk is om een personage kenmerkende eigenschappen en karaktertrekken te geven. Dit vond ik best een lastige vraag om te beantwoorden vanuit het deskresearch hier ben ik later op terug gekomen.

Best practice
Voor mijn best practice onderzoek heb ik sprookjes die over de maan gaan geanalyseerd:

  • ‘The Moon’ – de gebroeders Grimm (“Brothers Grimm fairy tales – The Moon,” n.d.) (Grimm & Grimm, 2013, pp. 1–3).
  • ‘De vrouw die naar de maan vloog’ – Verteld door Jin Lou (“The woman who flew to the moon,” 2013)
  • ‘De man en de maan’ (“The Man In The Moon – A German Legend,” n.d.)

Wat mij opviel aan deze sprookjes is dat de maan niet werd neergezet als personage maar meer als een middel waar de personages omheen draaien of mee handelen. Met dit onderzoek heb ik een besluit genomen over de rol die de maan in mijn sprookje gaat spelen (“CMD Methods Pack – Best, Good, Bad practice,” n.d.).

Workshop ‘kort verhaal schrijven’
Om mij te verdiepen in het verhaal schrijven en inspiratie en tips op te doen van een expert heb ik een schrijfcursus gevolgd van Dennis Rijnvis via schrijfvis. In deze cursus hebben we enkele inspiratie oefeningen geoefend waarmee we later korte verhalen gingen schrijven. Deze oefeningen heb ik later toegepast voor het schrijven van mijn eigen verhaal (“Workshop kort verhaal schrijven – ontgrendel je verbeelding,” 2020).

Uitvoeringen en experimenten

Tijdens het project heb ik veel geëxperimenteerd met beeld audio en het schrijven van verhalen. Hieronder is mijn proces weergeven.

Dummy

Dummy proces gaande het project

Experiment 3D beeld 
 
Oefenen met het creëren van beeld bij een verhaal – beeld bij het sprookje ‘The moon’ gebroeders Grimm

Experiment 3D decor opbouwen

Video experiment – het opbouwen van een decor – Sprookje ‘The moon’ gebroeders Grimm

Experiment enumeratie en story cubes
Door middel van de Story cubes heb ik een klein experiment uitgevoerd door bij elke gegooide steen een klein stukje te schrijven waarbij ik vervolgens enumeratie toepaste.

‘Pieter fietst met zijn nieuwe fiets door de straat heen.’
‘Pieter fietst met zijn nieuwe fiets door de straat heen, hij heeft een mooie, felle rode kleur en een mooi laag sportief model met witte wielen die opvallen als hij voorbijfietst.’

‘De planten staan in de vensterbank te groeien richting de zon.’
‘De planten staan in de vensterbank te groeien richting de zon: de stam en bladeren die mooi oplichten in het gouden ochtendlicht, de bloemen die van kleur veranderen en de schaduw die met het uur veranderd en de hele kamer tot leven brengt.’

‘In Annie haar huis hangt een oude koekoeksklok die ze van haar oma heeft gekregen.’
‘In Annie haar huis hangt een oude koekoeksklok die ze van haar oma heeft gekregen. De klok heeft een kastanjebruine kleur met veel krullende versieringen, wanneer de klok op het uur slaat komt er een vrolijk wit met geel, grijs en oranje gekleurd vogeltje uit.’

‘In de lucht hangt een ballon tegen de zonsondergang aan.’
‘In de lucht hangt een ballon tegen de zonsondergang aan, de luchtballon is geel met rood en zwart gekleurd en hangt hoog aan de blauwe lucht die over loopt naar een paars, roze lucht met haast suikerspinnen als wolken.’

‘Bij de opticien kiest Hannah voor een moderne bril.’
‘Bij de opticien kiest Hannah voor een moderne bril, ze heeft er een gevonden met een groot montuur lijkend op dat van een Rey ban bril en zwart van kleur met zilveren accenten aan de zijkant.’

‘Henk zit samen met een vriend op het terras en krijgt een heerlijke hamburger geserveerd.’
‘Henk zit samen met een vriend op het terras en krijgt een heerlijke hamburger geserveerd. De hamburger ligt op een hard broodje met sesamzaadjes, sla, tomaat en kaas. Op de rund hamburger zit een truffelmayonaise en een gebakken ei waarvan de dooier loopt als Henk de burger doorsnijdt.’

Oefening verhaal schrijven met story cubes
Nadat ik goed heb kunnen oefenen met enumeratie in verschillende zinnen toe te voegen heb ik besloten om met de story cubes een kort sprookje te schijven om zo te oefenen en te kijken tot hoe ver mijn fantasy kan gaan.

Experimenteren met elfendeurtjes


Na een inspirerend gesprek met de docenten ben ik gaan experimenteren met elfendeurtjes, ik ben begonnen met ijs stokjes, ook heb ik een andere methode uitgeprobeerd (zie hieronder) door met klei de deurtjes te creëren. De klei werkte fijner, ik was hiermee vrijer in de vorm van de deurtjes, ook waren de deurtjes van klei minder breekbaar.

     

Het toevoegen van audio in de deurtjes na een feedbackronde van de klas – het creëren van audio, beeld en het verhaal in één.

Proces en opdrachten schrijfcursus

Experiment fantasie gevoel – wolken licht

Proces schrijven van het verhaal

Bij het schrijven van mijn eigen sprookje heb ik de oefeningen van de schrijfcursus toegepast, zo heb ik verschillende woord associaties, brainstormen en een verhaallijn opgezet voor mijn verhaal. Naast de oefeningen van de schrijfcursus heb ik ook terug geblikt op mijn analyse over the hero’s journey en dit toegepast op de verhaallijn van mijn sprookje.

Elfenhuisjes
    

Na een brainstorm en feedback van de docenten ben ik op het idee gekomen om een ervaring over te brengen door middel van een elfendorp, achter de elfen deurtjes zit variatie tussen beeld, audio of tekst waarmee je door het verhaal wordt geleid.

Eindwerk

Als eindstuk heb ik een sprookje ontwikkeld ‘het maanelfje’, zoals ik eerder al aangaf wil ik een experience overbrengen aan de toeschouwers. Als uiting bij mijn verhaal ga ik een elfendorp bouwen waarmee je door elfendeurtje door het verhaal wordt geleid op een interactieve manier waarbij beeld en audio is verwerkt.

Evaluatie en conclusie

Tijdens het proces heb ik veel kunnen experimenteren, ook ben ik veel te weten gekomen over het schrijven van verhalen, maar toen het schrijven van mijn eigen verhaal steeds dichterbij kwam merkte ik wel enige druk vanuit mezelf. Wat nou als het verhaal niet goed is? Of wat nou als ik met niks kan komen? Dit waren vragen die in mijn hoofd rondgingen. Het was een kwestie van gewoon doen en de knop omzetten, eenmaal gestart met schrijven kwam de inspiratie vanzelf en kon ik eigenlijk niet meer stoppen met schrijven. De schrijfcursus heeft hierbij ook goed geholpen met het opzetten van een begin.

“You can always edit a bad page.
You can’t edit a blank page.”
― Jodi Picoult

Toekomst

Mijn passie voor schrijven is door dit project zeker levendiger geworden en dit wil ik graag zo doorzetten. Het verhaal dat ik heb geschreven zou ik in de toekomst uit kunnen werken tot een geïllustreerd boek, ook lijkt het me interessant om in te toekomst een roman of thriller te schrijven. Tijdens de schrijfcursus werden hiervoor een aantal oefeningen voor gegeven waardoor mijn creativiteit op hol sloeg. Met dit enthousiasme wil ik zeker doorgaan met schrijven, en wie weet komt daar nog iets moois uit!

Michelle van den Bergh
1742796

English summary

The moon is a subject that interessed me for a couple of years, the subject raises many questions for me. You have the effect that the moon has on the earth and humans, but also the mythical side of the moon. Besides the moon, writing is a great passion of mine, during seminar I focused on the mythical side of the moon by writing a fairy tale. But how does a fairy tale actually work and how do you actually use an inanimate object such as the moon in your story? These are questions that I examined during my seminar.

Literatuurlijst
Andersen, H. C., & Postma, L. (1975). Sprookjes en vertellingen – Volledige uitgave (9de editie, speciale uitgave ed.). Amsterdam, Nederland: van Holkema & Warendorf.

Brothers Grimm fairy tales – The Moon. (n.d.). Retrieved June 3, 2020, from https://www.worldoftales.com/fairy_tales/Brothers_Grimm/Margaret_Hunt/The_Moon.html

CMD Methods Pack – Best, Good, Bad practice. (n.d.). Retrieved June 3, 2020, from https://www.cmdmethods.nl/cards/library/best-good-and-bad-practices

CMD Methods Pack – Inspiration Wall. (n.d.). Retrieved June 3, 2020, from https://www.cmdmethods.nl/cards/stepping-stones/inspiration-wall

CMD Methods Pack – Literature study. (n.d.). Retrieved June 3, 2020, from https://www.cmdmethods.nl/cards/library/literature-study

Grimm, T. B., & Grimm, W. (2013). The Complete Grimm’s Fairy Tales (Knickerbocker Classics) (1st ed.). New York, USA: Green World Classics.

Hover, M. E. J. (2013). De Efteling als “verteller” van sprookjes. Retrieved June 3, 2020, from https://pure.uvt.nl/ws/portalfiles/portal/5136356/Hover_efteling_13_02_2013_emb_tot_13_02_2015.pdf

Rijnvis, D. (2020a, February 12). Wat is het verschil tussen mythes, sages, legendes, sprookjes en fabels? Retrieved June 3, 2020, from https://www.schrijfvis.nl/sprookjes-en-sages/

Rijnvis, D. (2020b, May 6). Dit is enumeratie – het maakt je tekst invoelbaar. Retrieved June 3, 2020, from https://www.schrijfvis.nl/enumeratie/

The Editors of Encyclopaedia Britannica. (n.d.). Hans Christian Andersen | Biography, Fairy Tales, & Books. Retrieved June 3, 2020, from https://www.britannica.com/biography/Hans-Christian-Andersen-Danish-author

The Man In The Moon – A German Legend. (n.d.). Retrieved June 3, 2020, from http://whisperingbooks.com/Show_Page/?book=Classic_Myths_and_Legends&story=Man_In_The_Moon

The woman who flew to the moon. (2013, October 27). Retrieved June 3, 2020, from http://fairytalesoftheworld.com/quick-reads/the-woman-who-flew-to-the-moon/

Verboden voor kinderen. (n.d.). Retrieved June 3, 2020, from https://historianet.nl/cultuur/boeken/verboden-voor-kinderen-zo-heftig-waren-de-sprookjes-van-de-gebroeders-grimm

Visser, Y. (2019, November 7). Selene – De Griekse godin van de maan. Retrieved June 3, 2020, from https://historiek.net/selene-griekse-godin-van-de-maan/128966/

Workshop kort verhaal schrijven – ontgrendel je verbeelding. (2020, June 3). Retrieved June 3, 2020, from https://www.schrijfvis.nl/workshop-korte-verhalen/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *