Dromen laten herbeleven

“Dromen laten herbeleven”

Een gemiddelde Nederlanders slaapt gemiddeld zeven uur en een kwartier per nacht. De meerderheid van de mensen slapen tussen de zeven en acht uur per etmaal. Dat is ongeveer een derde van ons hele leven. Tijdens het slapen lijkt het alsof ons lichaam niets doet. Er gebeuren daarentegen bijzondere dingen in onze hersenen: we dromen (Boom Psychologie, z.d.). Een droom is een opeenvolging van gedachten, beelden, emoties en gevoelens die zich gewoonlijk onvrijwillig in de geest voordoen gedurende bepaalde fasen van de slaap (S. Klein, 2015). Ondanks dat dromen al eeuwenlang onderwerpen zijn geweest van wetenschappelijke, filosofische en religieuze reflectie, is het nog grotendeels onbekend wat dromen precies zijn en waar ze voor dienen. Dit keer worden drie persoonlijke dromen omgezet tot een 2D zoetrope door middel van een lp-plaat zodat de dromen kunnen worden herbeleefd.

Fascinatie

Al sinds kleins af aan heb ik een persoonlijke fascinatie voor dromen. Ik schrijf mijn dromen dan ook op en probeer zoveel mogelijk detail te herinneren zodat er als het waren een short story wordt gecreëerd. De fantasiebeelden die ik creëer in mijn hoofd verschillen altijd enorm en er valt geen rode draad in te vinden. Van het trotseren van de woeste oceaan in een rubberbootje en het zwemmen met dolfijnen tot aan achtervolgd worden door rare verzonnen wezens met grote geweren. Af en toe deel ik mijn dromen met mijn vrienden. De reacties die ik terugkrijg zijn vaak dat ik iets met mijn dromen moet doen, omdat het allemaal kleine indrukwekkende verhaaltjes zijn die zij in hun hoofd kunnen afspelen.

Context, Scope en Definitie

Dromen zijn tot op de dag van vandaag nog steeds relevant. Iedereen droomt wel eens of men het nou kan onthouden of niet.
Dromen blijven tot op heden nog één van de grootste mysteries van de mens. Het onderwerp is ook erg actueel. Uit een artikel van RTL nieuws blijkt dat vele mensen nog nooit zóveel hebben gedroomd sinds de Corona-crisis. Hoe het kan dat wij mensen dromen en deze kunnen onthouden, hangt af van drie objectief gezien herkenbare staten van de hersenen: waking, non-rapid eye movement (NREM) sleep en REM sleep (zie afbeelding Sleep science basics).

J. Allan Hobson stelt dat de mens te maken heeft met twee soorten bewustzijn:primair en secundair bewustzijn. Primair bewustzijn kan worden gedefinieerd als eenvoudig bewustzijn dat waarneming en emotie omvat. Het secundair bewustzijn is daarentegen afhankelijk van de taal en omvat kenmerken als zelfreflectie, abstract denken, wilskracht en metacognitie (= het denken over het denken).

Volgens Sigmund Freud zijn dromen boodschappen. Deze komen voort uit het onderbewuste en zijn vaak verborgen en onthullen zich altijd in een andere vorm. Volgens Freud is de ontstaansreden van een droom vaak onschuldig. Het is vaak een gebeurtenis van de dag tevoren. De verborgen betekenis van een droom voert altijd terug tot betekenisvolle gebeurtenissen uit iemands verleden, stelt Freud (Freud, S., 2017).

Met dit project is mijn doelstelling echter niet om te begrijpen waarom wij dromen en waarvoor wij dit nodig hebben. Wel is het handig om over deze kennis te beschikken en in je achterhoofd te houden. De opgestelde hoofdvraag bij dit project luidt: Hoe kan ik mijn dromen omzetten in iets tastbaars waardoor anderen mijn dromen kunnen herbeleven en hierbij een ervaring kunnen creëren?

Methode en Aanpak

Aan het begin van deze periode was het lastig om een onderwerp te kiezen en vast te stellen. Eerst eerste idee was om mijn eigen sierraden lijn te maken. Mijn tweede idee was om techno en kunst in elkaar te laten verstrengelen. Met het laatste onderwerp ben ik de eerste twee weken aan de slag gegaan, maar liep vrij snel weer vast. De motivatie was wederom ver te zoeken. Na weer eens heftig gedroomd te hebben en deze ook te hebben opgeschreven, bedacht ik mij dat dit mijn onderwerp voor mijn seminar moest worden.

In het begin zat ik voornamelijk met het idee in mijn hoofd om een ruimte te creëren met verschillende beeldende kunstwerken waardoor mijn dromen tastbaar zouden worden. Hóe deze beeldende kunstwerken eruit zouden komen te zien was echter nog vaag. Mijn klasgenoten raadden mij aan om drie dromen beknopt uit te schrijven en vanuit daar verder te werken.

Vanuit de verhalen ben ik opzoek gegaan naar inspiratiebeelden. Mijn gedachten gingen gelijk naar mijn favoriete werk van Dalí die in onderstaande afbeelding is weergegeven. Hier heb ik inspiratie uitgehaald door mijn kunstwerken ook ‘dromerig’ te maken en niet kloppend, want dromen zijn dat toch nou eenmaal?

Tijdens het zoeken naar andere inspiratiebeelden kwam ik kunstenares Louise Bourgeois tegen. Haar sculpturen, tekeningen en installaties hadden een doordringende sfeer van angstaanjagend psychoseksueel drama (MoMa, z.d). Door haar kreeg ik de inspiratie om te iets te doen met ruimtelijke kunstwerken. Kan ik mijn dromen ook omzetten tot iets ruimtelijks? Misschien zelfs interactie veroorzaken?

Hierdoor ontstond mijn “Dreamshape”: een papier-maché gemaakte lampenkap met daarin uitgesneden figuren met als doel schaduwen op de muren te projecteren zodat de droom als het waren zichtbaar werd.

Uiteindelijk miste er een soort beweging of interactie. De schaduwen kwamen niet goed uit en het was moeilijk om te zien wat het nou was. Een gefaald project dus.

Hierna was mijn idee om een oud boek te maken die vol zou staan met mijn dromen. Deze zou de gebruiker kunnen doorlezen alsof het een eeuwen oud boek was vol mysteries. Dit idee had ik voorgelegd bij een feedbackronde waarna Dennis mij een soortgelijk project voorlegde: Adam Savage’s Dream Diary Sculpture.

Het filmpje vond ik onwijs tof om te zien, echter wilde ik niet hetzelfde maken. Het voelde voor mij anders als een soort replica. Dus kwam Dennis met een nieuwe suggestie: een zoetrope. Dit wordt uiteindelijk ook mijn eindproduct.

Uitvoering en Experimenten

Om duidelijk voor ogen te krijgen wat een zoetrope nou daadwerkelijk is, heb ik research gedaan naar bestaande zoetropen.

Door deze zoetropen in actie te zien, kreeg ik een boost van motivatie. Om makkelijk te beginnen heb ik eerst mijn eigen Victoriaanse zoetrope gemaakt. Deze bestaat uit karton of papier en moet je met een stick handmatig draaien.

Dit was echter te simpel, dus besloot ik om een 4D zoetrope te maken op een lp-plaat. Zo ben ik aan de slag gegaan om met Arduino UNO en strobe light te creëren.

Na dat het tweede idee wederom was gefaald, sloot ik mij als trouwe leerling weer aan bij de groepslessen. Ditmaal kreeg ik feedback, wederom van Dennis, waarom ik: ten eerste niet een strobe light kocht en ten tweede het niet 2D zou maken op een lp-plaat zelf. De conclusie was dat ik veel te moeilijk aan het denken was, en dat het bedrukken van een lp-plaat de perfecte oplossing was.

Mijn eerste droom op lp-plaat is zo goed als af. Gedurende het ontwerpen heb ik feedback gevraagd aan verschillende mensen in mijn omgeving. De lp-plaat heb ik echter gedurende het feedback vragen nog niet kunnen testen als animatie, aangezien de strobe light door vertraging veel later werd geleverd dan gepland.

Als feedback kreeg ik te horen dat de roze achtergrond die ik eerst had gebruikt niet echt aansloot bij de rest en adviseerden mij om rustigere tonen te gebruiken zodat de mensen met vissenkoppen ook beter naar voren kwamen. Dit heb ik dan ook aangepast.

Voor aankomende weken wil ik mijn eerste droom nog graag laten testen op het werken van de animatie. Daarnaast wil ik drie dromen op lp-platen opleveren als eindproduct. Hier zal ik voornamelijk mee bezig zijn in de laatste weken.

Evaluatie en conclusie

Met mijn seminar project hoop ik mijn drie dromen te kunnen laten herbeleven ieder afzonderlijk op een aparte lp-plaat door middel van een 2D zoetrope. Graag wil ik op deze manier mensen een kijkje in mijn hoofd laten geven. Naar mijn mening zullen dromen altijd een mysterie blijven met of zonder achterliggende betekenis. Als alles te verklaren zou zijn, zou de lol er ook vanaf zijn. Toch?

Literatuurlijst

Adam Savage’s Tested. (2020, 16 maart). Adam Savage’s Dream Diary Sculpture. [YouTube].
Geraadpleegd op 6 mei 2020, van https://www.youtube.com/watch?v=dFmmvfteEso

Aden, G. (2010, 10 juli). 3D Zoetrope “Get Animated” at the California State Fair. [YouTube].
Geraadpleegd op 11 mei 2020, van https://www.youtube.com/watch?v=3-rPn0a56WE

Bal, I. (2013). Communicatie en organisatie voor de onderwijsassistent (1e editie).
Nederland: Edu’Actief

Boom Psychologie. (z.d). 1 Slapen en nachtmerries.
Geraadpleegd op 28 april 2020, van https://www.boompsychologie.nl/media/4/9789031391448.pdf

Bourgeois, L. (1997). Spider (Cell). Geraadpleegd op 30 april 2020, van https://www.moma.org/audio/playlist/42/684

CMD METHODS. (z.d.). CMD Methods Pack – find a combination of research methods that suit your needs.
Geraadpleegd op 13 november 2019, van https://cmdmethohds.nl/

CutOutFoldUp (z.d.). Zoetrope.
Geraadpleegd op 11 mei 2020, van https://cutoutfoldup.com/1108-zoetrope.php

De Baaij, J. (2016, 7 maart). Kunstgeschiedenis: het Surrealisme.
Geraadpleegd op 28 april 2020, van https://kunstvensters.com/2016/03/07/kunstgeschiedenis-venster-op-het-surrealisme/

Dalí., S. (1944). Dream Caused by the Flight of a Bee around a Pomegranate a Second Before Awakening. Geraadpleegd op 28 april 2020, van https://www.museothyssen.org/en/collection/artists/dali-salvador/dream-caused-flight-bee-around-pomegranate-second-wakingFreud, S. (2017). De droomduiding,(1ste editie).
Den Haag, Nederland: Boom Lemma.

Hobson, J. A. (2009). REM sleep and dreaming: towards a theory of protoconsciousness. Nature Reviews Neuroscience10(11), 803–813. https://doi.org/10.1038/nrn2716

Holmes, K. (2017, 28 september). 4-Mation 3D Zoetrope 1: Jumping Frogs. [YouTube].
Geraadpleegd op 11 mei 2020, van https://www.youtube.com/watch?v=d_-j9uuaDOQ

Holmes, K. (2017, 26 oktober). 4-Mation 3D Zoetrope 2: Fish eating Fish. [YouTube].
Geraadpleegd op 11 mei 2020, van https://www.youtube.com/watch?v=CaI3ZFs_oEc

Klein, S. (2015) Dromen, een reis naar onze innerlijke werkelijkheid.
Anthos Uitgevers. ISBN 9789026331374

MoMa, (z.d.) Louise Bourgeois. Geraadpleegd op 30 april 2020, van https://www.moma.org/artists/710?locale=en

Rozema, C. (2020, junin 2). Victoriaanse Zoetrope in actie. [YouTube].
Geraadpleegd op 2 juni 2020, van https://www.youtube.com/watch?v=BGgzG9fGECo

RTL Nieuws. (2020, 1 april). Corona-effect: ‘Nog nooit zoveel dromen gehad’.
Geraadpleegd op 29 april 2020, van https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5077581/dromen-slapen-coronavirus-corona-droom

 

English Summary

An average Dutch person sleeps an average of seven hours and a quarter of an hour per night. The majority of people sleep between seven and eight hours a day. That’s about a third of our entire lives. While sleeping, it seems as if our bodies are idle. On the other hand, special things happen in our brains: we dream (Boom Psychologie, s.d.). A dream is a sequence of thoughts, images, emotions and feelings that usually occur involuntarily in the mind during certain phases of sleep (S. Klein, 2015). Despite the fact that dreams have been subjects of scientific, philosophical and religious reflection for centuries, it is still largely unknown what exactly dreams are and what they are for. This time, three personal dreams are transformed into a 2D zoetrope through an LP record that allows the dreams to be relived.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *