Het Modern Klassiek Surrealisme

Inleiding

De psycholoog Sigmund Freud is bekend geworden met zijn theorie over het onderbewuste. Hij vertelde dat gedachte van mensen bestaat uit het bewuste en voor het over grootte gedeelte uit het onderbewuste (Koop, 2019). De eerste groep surrealisten hadden allemaal gevochten in de eerste wereldoorlog en hadden vreselijke dingen gezien. Zij geloofde dat het onderdrukken van het onderbewuste zorgde voor agressie en oorlog en wilde niet meer in zo een samenleving leven (The Dali Museum, 2018). In 1924 schreef André Breton, de leider van de surrealistische beweging, het boek: Manifeste du Surréalisme. Hier in definieerde hij de betekenis van het surrealisme en in 1930 schreef hij de tweede versie: Second Manifeste du Surréalisme. Samen wordt tot de dag van vandaag dit gezien als de uitleg van het surrealisme. Maar er is veel verandert sinds die tijd en met de komst van nieuwe technologieën zoals Photoshop is er een hele wereld aan nieuwe mogelijkheden ontstaan voor het surrealisme. Toen ik begon met dit project dacht ik dat surrealisme voornamelijk werd gemaakt in de vorm van schilderijen en tekeningen, maar ik ben er achter gekomen dat surrealisme overal is. In albumcovers, strips, films, animaties, CGI, games, etc.

Surrealistische album covers

We komen het tegenwoordig overal tegen zonder dat we er bij na denken dat deze beelden surrealistisch zijn. De meeste artiesten die boven natuurlijke beelden maken zullen zich zelf geen surrealist meer noemen. Mensen hebben bij surrealisme namelijk vaak nog een beeld van klassieke kunst. Zelf denk ik dat we wel veel kunnen leren van klassieke surrealisten. Ze gebruiken/gebruikte namelijk technieken die helpen het onderbewuste omhoog te halen.

Context

Ik ben zelf een groot fan van rare kunst, in welke vorm dan ook, maar ik vind vooral de theorie heel interessant. Het creëren van beelden die verborgen zitten in ons hoofd, maar die we in het dagelijks leven weg stoppen. Het idee van deze surrealistische technieken is dat je op een andere manier denkt dan normaal, met het onderbewuste gedeelte van je brein, in plaats van het bewuste gedeelte. De afgelopen weken ben ik bezig geweest met surrealistische technieken te proberen. Ondertussen heb 13 verschillende technieken geprobeerd. Sommigen werken goed bij mij en andere krijg ik maar heel weinig uit. De een heb ik vaker moeten proberen dan de ander. De meeste waren leuk om te doen, maar sommigen waren rond uit vervelend. Uit deze technieken kreeg ik schetsen, maar deze moest ik nog binnen het onderwerp laten passen. Ik wil namelijk met de uitwerkingen het verhaal van de eerste surrealisten vertellen: laat het onderbewuste leven. Daarom laat ik de beelden tot leven komen aan de hand van Augmented Reality (AR). Met andere woorden: ik maak moderne surrealisme op een klassieke manier, het Modern Klassiek Surrealisme.

Methode

Fase 1 – De Theorie

Ik begon met het onderzoeken van de theorie van Freud en het surrealisme. Ik ben er achter gekomen welke technieken surrealisten gebruiken en hoe dit volgens de theorie van Freud het onderbewuste omhoog zou moeten halen. In veel technieken zoals, Aerography, Coulage, Decalcomania, Roschar test en Fumage creëer je vormen waar je hoofd vervolgens nieuwe beelden in gaat zien.

Aerography, Coulage, Decalcomania, Roschar test en Fumage

Bij Cut-up Technique en Latent News maak je nieuwe zinnen door woorden uit verschillende teksten te combineren.

Cut-up Technique en Latent News

Met Cubomania, Collage en Triptography maak je nieuwe beelden verschillenden afbeeldingen.

Cubomania, Collage en Triptography

Automatic Drawing

Bij Automatic drawing teken je iets zonder er bij na te denken, je maakt automatisch lijnen waar vervolgens een beeld uitkomt. Met dromen en psychedelica kom je volgens Freud het dichts bij het onderbewuste (Freud, 1899). Met Dream résumé ga je slapen met een object in je hand, zodra je inslaap valt laat je het object los en schrik je wakker, hierdoor kan je je droom goed onthouden en opschrijven. Met het gebruik van psychedelica zoals truffels verbinden gebieden in het brein die normaal niet communiceren en creëren beelden waar je normaal niet op zou komen. Al deze technieken geprobeerd, maar ze leverde niet perse allemaal resultaat op.

Dream Résumé

Fase 2 – Inspiratie

Vervolgens ging ik opzoek naar inspiratie. Ik ben gaan kijken naar welke artiesten er allemaal zijn, klassieke en moderne en welke vormen van surrealisme er zijn. Ik  ben er achter gekomen dat surrealisme tegenwoordig overal om ons heen is, maar je toch duidelijk kan zien dat klassieke surrealisme gebruik maakt van surrealistische technieken. Ook ben ik naar een expositie geweest over het surrealisme, waar ik er achter kwam dat voor veel artiesten surrealisme een vorm van opstand was.

Gebruik gemaakt van Collage

Fase 3 – De Technieken

Na het onderzoek ben ik zelf gaan experimenteren met de technieken. Sommigen mislukte de eerste keer, andere kreeg ik maar weinig uit, maar sommigen werkte heel goed voor mij. Coulage, het gieten van kaarsvet in een glas water kreeg ik hele leuke beelden uit. Triptografie, waar je drie foto’s door elkaar heen laat schijnen werkte voor mij ook goed. Alles waar bij ik van verschillende teksten nieuwe zinnen moest maken zoals Cut-up technique of Latent News. Ook Dream résumé werkte goed voor mij, maar echt leuk was dit niet, aangezien je jezelf wakker schud zodra je net in slaap valt. Veel van deze technieken waren even wennen. Ik kon er in het begin meestal niks uithalen en dat komt waarschijnlijk omdat ik er logische beelden van wilde maken, beelden die ik snap, maar de truc is juist precies tekenen wat je ziet, zonder daar iets logisch in te zien.

Fase 4 – Het verhaal

Uit deze technieken kwamen schetsen, maar ik wilde met mijn beelden nog een verhaal vertellen, een overkoepelend onderwerp. Ik kwam uiteindelijk met het idee om het verhaal van de eerste surrealisten te vertellen, met als boodschap: Leef meer in het onderbewuste. Ik paste mijn schetsen aan om meer binnen het thema te passen.

Fase 5 – De uitwerking

Fase 3, 4 en 5 liepen het hele project parallel aan elkaar. Surrealistische technieken, omzetten tot het verhaal en uitwerken. Mijn gekozen schetsen werkte ik uit in foto of video. Ik zorgde voor de juiste attributen, bouwde soms mijn eigen set, bewerkte de beelden en liet het tot leven komen met AR. Ik probeerde hier eerst mijn eigen app voor te maken, maar dit moest ik uiteindelijk helaas opgeven.

Proces foto 1
Proces foto 2
Proces foto 3
Proces foto 4

Foto 1

Foto 2

Foto 3 (inkt was op, dus kan deze niet op papier laten zien)

Foto 4 (inkt was op, dus kan deze niet op papier laten zien)

Fase 6 – Finishing touches

Ik heb nu vier “foto’s” en ben nog van plan eentje te maken. Mijn bestaande foto’s wil ik aanpassen aan de hand van de feedback die ik heb ontvangen en ik wil de foto’s nog wat meer op elkaar laten lijken door bijvoorbeeld de kleuren meer overeen te laten komen.

Fade 7 – De Expositie

Als laatste wil ik kijken hoe ik mijn foto’s ga tentoonstellen. Ik zit er aan te denken om ze op een rijtje op te hangen, zodat er een begin en een eind in het verhaal ontstaat of juist niet op een rijtje, maar op willekeurige plekken door elkaar, om het zo nog iets surrealistischer te maken. Vervolgens moet er iets van een tablet aanwezig zijn om de AR te laten werken.

Verwachte resultaat

Ik wil uiteindelijk een stuk of vier foto’s hebben voor mijn expositie. Samen vertellen ze het verhaal om meer in het onderbewuste te gaan leven. Ik wil dat de foto’s zelf al surrealistisch uit zien en het verhaal van de foto echt wordt verteld wanneer er een tablet voor wordt gehouden en de filmpjes of animaties afspelen. De foto’s moeten soort gelijke “feel” hebben. Daarnaast wil ik dat mensen zien en snappen hoe ik van techniek tot uitwerking kom, daarom wil ik iets van hand-outs maken, zodat  mensen hier meer inzicht in krijgen. Tenslotte wil ik mensen nog een laatste boodschap meegeven: surrealisme is geen ouderwetse kunstvorm, het is overal. Hoe ik deze boodschap precies ga overbrengen weet ik nog niet helemaal, ik zat te denken aan dat deze boodschap verschijnt wanneer je toevallig met een tablet langs mijn T-shirt gaat of een andere plek waar mensen het niet verwachten.

English summary

Surrealists use different techniques to reach the unconsciousness and make surrealistic art. In the past weeks I have tried these techniques to make surrealistic art with modern media. To do this I have been doing research on Sigmun Feurd’s theory about the unconsciousness and have studied different surrealistic artist and there techniques on making art. By this point I have made four different surrealistic photos, which tell the story about the first surrealists and there message: Live more in the unconscious world. Every photo tells a part of there story, but I have also made the photos come alive by using Augmented Reality (AR). My plan is to make one more and build an exposition.

Bronnen

Breton, A. (1924). Manifeste du Surréalisme. Parijs, Frankrijk: Éditions du Sagittaire.

Freud, S. (1899). Die Traumdeutung. Wenen, Oostenrijk: Franz Deuticke.

Koops, E. (2019, 20 februari). Sigmund Freud (1856-1939) – Grondlegger van de psychoanalyse. Geraadpleegd van https://historiek.net/sigmund-freud-grondlegger-psychoanalyse/68455/

MoMA. (2016). Tapping the subconscious automatism and dreams. MoMA. Geraadpleegd van https://www.moma.org/learn/moma_learning/themes/surrealism/tapping-the-subconscious-automatism-and-dreams/

The Dali Museum. (2018). Surrealism The Big Ideas [Videobestand]. Geraadpleegd van https://www.youtube.com/watch?v=rp2PRA0qaD4

Wikipedia contributors. (2020, 4 maart). Surrealist techniques. Geraadpleegd van https://en.wikipedia.org/wiki/Surrealist_techniques

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *