Toegang geweigerd

Premisse
Programmeurs besteden te weinig aandacht aan het toegankelijk maken van websites.

Synopsis
Veel websites blijken niet toegankelijk te zijn voor mensen die gebruikmaken van zogenoemde ondersteunende technologieën (W3C, 2019). Bij ondersteunende technologieën kan men denken aan een schermlezer waardoor mensen met een beperking, bijvoorbeeld slechtzienden, alsnog gebruik kunnen maken van de website.

In dit onderzoek ben ik gaan kijken hoe wij, in de alsmaar digitaliserende samenleving, het internet toegankelijk kunnen houden voor mensen die daar behoefte aan hebben, hoe creëer ik bewustwording? Met een klein beetje moeite maakt dit wellicht voor een kleine groep mensen een groot verschil.

Scope en definitie
In mijn beleving besteden programmeurs en ontwerpers te weinig aandacht aan het maken van toegankelijke websites. Voor velen in mijn omgeving blijkt het ook geen spannend onderwerp te zijn. Men wil vooral “toffe” dingen maken met behulp van de allerlaatste technologieën. Ergens begrijp ik dat ook wel, aangezien iets visueel mooi maken inderdaad een makkelijke manier om je te onderscheiden op de drukke markt voor ontwerpers en ontwikkelaars.

Zelf heb ik dat dan ook gedaan, maar toch knaagde aan mij het idee dat ik dingen maakte die niet voor iedereen even goed werken, zeker in de digitale samenleving waar Nederlander koploper in is binnen Europa (CBS, 2018; Rijksoverheid, 2018). Zo ben ik uiteindelijk op de volgende hoofdvraag uitgekomen:

“Hoe creëer ik bewustwording over toegankelijkheid onder ontwerpers en ontwikkelaars?”

Onderzoek
Gedurende het project heb ik middels verschillende manieren onderzocht waar precies de pijnpunten liggen voor mensen die gebruikmaken van deze technologieën, maar ook voor ontwerpers en ontwikkelaars.

Ik ben begonnen met het uitvoeren van deskresearch. Hierin heb ik vele artikelen gelezen en presentaties bekeken van experts binnen het vakgebied. Zo heb ik in kaart kunnen brengen wat actueel is en wat hun lessen zijn geweest.

Een presentatie van Sara Soueidan over toegankelijkheid binnen websites. (Soueidan S., 2019)

Naast het lezen over heb ik mij ook verplaatst in de schoenen van mensen die gebruik maken van deze technologieën door ze daadwerkelijk zelf te gebruiken. Op deze wijze heb ik zelf ondervonden wat er op het gebied van toegankelijkheid niet klopte aan veel websites, maar ook mijn eigen website.

De schermlezer software 'Orca' voor op het besturingssysteem Linux

De software leest de onderliggende structuur van de website uit en giet deze als het ware in een vorm die beter begrepen kan worden. De elementen van de website kunnen zo worden uitgelezen op basis van bijvoorbeeld spraak of braille.

Ook heb ik middels doelgroeponderzoek de verschillende stakeholders (waaronder ouderen, kleurblinden, ontwikkelaars) geïnterviewd om te achterhalen of en hoe zij aandacht besteden aan toegankelijkheid en aan de laatstgenoemde groep wat ze minder toegankelijk maken.

Experimenten
Tijdens mijn Pitch vermoedde ik op basis van feedback dat mijn animatie zich teveel richtte op ouderen. Mijn idee was dat de grote groep ouderen, met vaak een verminderd zicht, een van de groepen zijn in Nederland die wellicht het hardst getroffen zullen worden door de rappe digitalisering en niet toegankelijke websites.

Pitch

Echter was mijn beoogde doel om bewustwording te creëren over toegankelijkheid in het algeheel, niet specifiek ouderen. In eerste instantie wilde ik dit doen door middel van een informatieve website, maar na een feedbackgesprek realiseerde ik mij dat de informatie op droge wijze presenteren wellicht niet de meeste overtuigingskracht biedt.

Op basis hiervan kwam ik op het idee om de ontwerper en ontwikkelaar te confronteren met het probleem. Ik wilde ze in de schoenen van iemand stoppen die moeite heeft met het bezoeken van websites en te laten zien hoe het beter zou kunnen.

Zo ben ik uitgekomen op het integreren van de techniek achter filters en effecten in applicaties zoals Photoshop en Instagram, namelijk de zogeheten image kernels. Middels deze techniek kan ik slechtziendheid en verschillende vormen van kleurenblindheid simuleren. Hiervoor heb ik eerst een prototype voor geprogrammeerd om te achterhalen hoe dit werkt en hoe ik het zou kunnen toepassen.

Vervolgens wilde ik dit toepassen in een spel, met de gedachte dat ik de volledige regie zou hebben over stijl en verhaal en dus meer vrijheid. Op basis van feedback vanuit de docent en programmeurs ben ik er echter achtergekomen dat de effecten weliswaar goed werkten, maar het idee achter het spel en waarom dat format hen niet duidelijk was en overtuigender kon.

Toen kwam ik erachter dat de oplossing voor de hand liggend was. “Waarom vertel ik het verhaal rondom toegankelijkheid niet middels een website waar van alles aan schort?”, gezien de bezoeker, ontwerper en ontwikkelaar allebei bekend zijn met het idee van een website.

Zo heb ik voor de expo een interactieve walkthrough aan voorbeelden van websites opgezet waarin ik de bezoeker, ontwerper en ontwikkelaar laat ervaren hoe het is om deze te bezoeken met slechtziendheid of kleurblindheid en hoe dit beter kan.

Conclusie
Ik houd ervan om mij te verdiepen in techniek en ontwerp, maar uiteindelijk maak ik producten die mensen ervaren. Het was daarom ook erg leerzaam en mooi om beter te begrijpen hoe een vaak vergeten groep mensen het internet ervaart en hoe dat beter kan. Uit mijn onderzoek heb ik geleerd dat er nog vele stappen gemaakt kunnen worden in het maken van toegankelijke websites, maar ook in de onderliggende software voor schermlezers. Wat ik jammer vond was  dat ik snel heb moeten schakelen tussen concepten en ideeën en mijn visie voor mij niet in eerste instantie duidelijk was.

Toekomst
Ik heb mogen ondervinden dat veel websites verre van toegankelijk zijn, zo ook mijn eigen. Ik heb dan ook al de eerste stappen gemaakt om mijn eigen website toegankelijker te maken op basis van mijn eigen onderzoek en verworven kennis. In de toekomst wil ik mij hier nog meer in verdiepen en op basis van de gesprekken met ontwikkelaars tools creëren die het toegankelijk maken van websites makkelijker maken. Uit mijn onderzoek kwam namelijk naar voren dat een van de factoren voor het gebrek aan toegankelijkheid voor programmeurs tijdsdruk was. Geautomatiseerde tools kunnen wellicht helpen bij het waarborgen van de kwaliteit.

Literatuur

Centraal Bureau voor de Statistiek. (2018). Nederland koploper in Europa met internettoegang. Verkregen 15 november 2019, van https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/05/nederland-koploper-in-europa-met-internettoegang

Facebook. (2019). React: A JavaScript library for building user interfaces. Verkregen 15 november 2019, van https://reactjs.org/

Government Digital Service. (2019). Accessibility Statement. Verkregen 15 november 2019, van https://www.gov.uk/help/accessibility-statement

Soueidan, S. (2020). Sara Soueidan — Freelance Front-End UI/UX Developer — Sara Soueidan. Verkregen 15 november 2019, van https://www.sarasoueidan.com/

Souiedan, S. (2019). Sara Soueidan on Applied Accessibility at SmashingConf NYC 2019. Verkregen 18 november 2019, van https://vimeo.com/367882926

O’ Hara, S. (2019). Scott O’Hara UX developer, designer & accessibility engineer | scottohara.me Verkregen 26 december 2019, van https://www.scottohara.me/

Rijksoverheid. (2018). Kabinet: Nederland dé digitale koploper van Europa. Verkregen 15 november 2019, van https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/06/16/kabinet-nederland-de-digitale-koploper-van-europa

W3C. (2019). Introduction to Web Accessibility | Web Accessibility Initiative (WAI) | W3C. Verkregen 4 december 2019, van https://www.w3.org/WAI/fundamentals/accessibility-intro/

W3C. (2018). Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1. Verkregen 15 november 2019, van https://www.w3.org

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *