Sociaal contact toegankelijker maken voor kinderen op speciaal onderwijs

Inleiding

Als oudere broer van een kind met een lichamelijke beperking ben ik me erg bewust van de drempels die kinderen met een handicap tegen komen in het dagelijkse leven. Ik merk dat behoeftes, zoals sociaal contact, voor kinderen met een beperking veel minder toegankelijk zijn dan voor de meeste anderen kinderen. In een perfecte wereld krijgen alle kinderen genoeg sociaal contact en hoeven zij zich nooit eenzaam te voelen. Tijdens mijn seminar heb ik me ingezet voor mijn broertje en kinderen die net als hem worden beperkt in het leggen van sociale contacten om dichter bij die perfecte wereld te komen.

Op deze pagina beschrijf ik de bevindingen van mijn onderzoek en schets ik een beeld van het creatieve proces dat ik heb doorlopen.

Student: David Loos
Studentnummer: 1743525

Onderbouwing

Vooronderzoek

Om eenzaamheid te bestrijden moest ik eerst weten wat eenzaamheid betekent. Met behulp van deskresearch heb ik hier een samenvatting van gemaakt. De bronnen zijn gevonden via Google (Scholar) en YouTube.

Het gevoel van eenzaamheid

Je voelt je ‘hongerig’ als je lichaam door heeft dat je niet genoeg hebt gegeten. Je ‘eenzaam’ voelen is wat gebeurd als je lichaam door heeft dat je niet voldoende sociaal contact hebt gehad (Khazan, 2017). Eenzaamheid is een onderdeel van ons biologische systeem. Voor onze voorouders was sociaal contact noodzakelijk om te overleven. Samen kon men veel meer gevaren aan dan alleen. Samen zijn betekende overleven en alleen zijn betekende de dood. Het gevoel van eenzaamheid maakte men bewust dat hun gedrag kon resulteren in isolatie van de groep. Eenzaamheid was dus een goede indicator om te zien hoe groot de kans was dat je overleefde (Louise C. Hawkley, 2010). Eenzaamheid, is net als honger hebben, een natuurlijk waarschuwingssysteem. Ons lichaam werkt nog steeds hetzelfde als de lichamen van onze voorouders, daarom zijn wij nog altijd in staat om ons eenzaam te voelen.

Eenzaamheid in 2019

Door verstedelijking en individualisme (Lukes, Datum onbekend) is eenzaamheid een steeds vaker voorkomend gevoel. Je eenzaam voelen is enorm ongezond en kan leiden tot verschillende medische condities, zoals depressie en stress. Daarnaast kan eenzaamheid de groei van tumoren en de verspreiding van Alzheimer vergroten (Cacioppo, 2014). Iedereen heeft dus sociaal contact nodig, maar sociaal contact is niet voor iedereen even toegankelijk.

62% van de mensen met een handicap voelt zich eenzaam en dat begint vaak al op jonge leeftijd. In Nederland zijn meer 100.000 kinderen met een beperking (Jantje Beton, 2019). Voor deze kinderen is sociaal contact niet toegankelijk genoeg.

Lynn Berger kijkt anders tegen de zogenoemde ‘eenzaamheidsepidemie’ aan. In De Correspondent schrijft zij dat mensen zich niet persé eenzamer voelen dan 50 jaar geleden, maar dat men er opener over praat. Vervolgens stelt ze dat het gevoel van eenzaamheid een te negatieve lading heeft gekregen, waardoor mensen zich niet meer eenzaam durven te voelen. Dit, terwijl eenzaamheid een belangrijk, normaal en onvermijdelijk gevoel. Ook stelt ze dat de aandacht voor mensen die echt eenzaam zijn (vaak mensen met chronische gezondheidsproblemen, migranten en dak- en thuislozen), is verschoven naar de mensen die zich af en toe eenzaam voelen. Terwijl die eerste groep juist de groep is waar extra aandacht aan besteed moet worden (Bergen, 2019).

Toegankelijkheid

Kinderen leggen en behouden sociaal contact met kinderen uit hun buurt. Dit doen zij op school of tijdens het buitenspelen. Kinderen met een handicap hebben vaak niet de mogelijkheid om in hun buurt naar school te gaan. Speciale scholen liggen meestal ver weg van hun huis. Klasgenoten wonen hierdoor verder weg. Buitenschool samenspelen met klasgenootjes is dus minder vanzelfsprekend, waardoor sociaal contact wordt beperkt. Maar ook als deze kinderen in hun buurt buiten willen spelen, komen zij andere drempels tegen die sociaal contact minder toegankelijk maken.  Alle kinderen hebben recht op sociaal contact, dus ook kinderen voor wie sociaal contact minder toegankelijk is. (NSGK, Datum onbekend).

Teaser

Met behulp van een storyboard heb ik een teaser gemaakt. De teaser moet eenzaamheid visualiseren.

 

Concept 1& 2

Na twee weken onderzoek doen werd het tijd om concepten te bedenken. Het eerste concept speelde in op de kans om op school meer sociaal contact te krijgen. Het idee was om een lokaal in te richten, waar de studenten na school een paar uur konden blijven. In dit lokaal zouden verschillende spelletjes en materialen zijn die samen spelen bevorderen.

Het tweede concept speelde in op de kans om meer sociaal contact te krijgen in de taxi. Door middel van een kaartspel zouden de kinderen onderwerpen krijgen om over te praten. Ik had een Lo-Fi paper-prototype gemaakt. Nadat ik deze had geëxposeerd kreeg ik feedback. Volgens het publiek maakten de kaartjes het praten een beetje geforceerd.

Interviewen

Voor mij was de volgende stap om een beter idee te krijgen van hoe de doelgroep er nou echt uit ziet en wat hun ervaringen waren. Om hierachter te komen heb ik contact gezocht met de montessorischool in Groesbeek. De school reageerde enthousiast en stond open voor mijn plan. Vervolgens heb ik onderzocht hoe ik het beste een toestemmingsbrief kon schrijven. Ik de brieven gegeven aan mijn broertje. Hij heeft de brieven uitgedeeld in de klas. Na een week had ik al een aantal toestemmingsformulieren terug en besloot ik naar de school te gaan. Ik heb bijna de hele klas van mijn broertje geïnterviewd. Dit was erg leerzaam en interessant.

De belangrijkste bevindingen uit de interviews waren:

  • De kinderen hadden een hechte klas waar ze zich op hun gemak voelen
  • Een groot gedeelte van de leerlingen ziet hun beste vriendjes niet vaak
  • De een heeft hele positieve verhalen over de taxi, de ander veel negatievere
  • Alle leerlingen gaven aan dat ze hun klasgenoten graag vaker willen zien na school
  • De leerlingen waren erg bewust van de moeilijkheid om af te spreken met vriendjes
  • Een groot gedeelte van de leerlingen gaf aan zich thuis vaak te vervelen, vooral in de vakantie.

Afbeelding 1, Seb en ik na het interviewen.

Afbeelding 2, Persona Daan.

Afbeelding 3, Persona Joep.

Concept 3

Het eerste concept sprak mij niet meer zo aan, dus besloot ik om daar niet mee verder te werken. Het tweede idee viel ook af. Het taxibedrijf van mijn broertje gaf geen toestemming om onderzoek te doen in de taxi. Bovendien kwam er een ander probleem naar boven.

Uit de interviews merkte ik dat de kinderen geen moeite hadden om vriendjes te maken, of om tot gesprekstof te komen, maar dat het gewoon heel gecompliceerd is om af te spreken. Hier wilde ik op inspelen met behulp van een app. Via de app kunnen de kinderen afspraken maken, de taxi afzeggen en waarin de ouders mee kunnen kijken en helpen. Ik maakte mijn eerste prototype. Deze heb ik laten zien aan mijn klasgenoten met behulp van een expositie, maar ook aan mijn docenten, vrienden en familie. Hierdoor kreeg ik veel feedback en nieuwe inzichten.

Afbeelding 4, Poster Expositie concept 3 versie 1 (klik op de link voor PDF). poster expositie 1v2

Verbeteren en uitbreiden

Ik was erg enthousiast over de app en wilde dit concept verder uitwerken en verbeteren. De eerste stap was een passende naam te kiezen. Ik heb gekozen voor ‘Samen’. Vervolgens ben ik gaan kijken naar apps die zijn ontwikkeld voor kinderen. Daarna ben ik gaan testen met verschillende met verschillende kleuren en stijlen.

   Afbeelding 5-9, Testen met verschillende vormgeving.

Uiteindelijk koos ik voor een licht kleurrijke vormgeving met minimalistisch duidelijke icoontjes. Daarna heb ik Designing Interfaces van O’Reilly gekocht. Uit dit boek heb ik wat handige tips gehaald die de flow van de app hebben verbeterd. Ik ben ook gaan nadenken over extra functies binnen de app. Ik heb een vriendenboekje en een inspiratiepagina ontwikkeld. Vervolgens heb ik de werking van de app getest bij mijn doelgroep en nog wat aanpassingen gemaakt.

Afbeelding 10, Overzichtspagina en vriendenboekje.

Afbeelding 11, Vrienden en inspiratiepagina.

Afbeelding 12, Nieuwe afspraak maken.

Premisse

Samen zorgt ervoor dat kinderen op speciaal onderwijs makkelijk kunnen afspreken met vriendjes, waardoor sociaal contact toegankelijker is.

Synopsis

Afspreken na school is cruciaal voor de ontwikkeling van een kind. Samen knutselen, samen cupcakes bakken of samen een balletje trappen. Voor de meeste kinderen is samen spelen heel normaal, maar voor kinderen op het speciaal onderwijs is dit helaas anders. Deze kinderen wonen vaak ver van school, waardoor hun klasgenootjes ook ver weg wonen. Om te kunnen afspreken moeten er verschillende dingen geregeld en gepland worden.

Tijdens mijn seminar heb ik onderzocht hoe dit proces versneld en versimpeld kan worden. Het onderzoek heeft geleid tot de ontwikkeling van Samen. Samen is een app die het makkelijker maakt voor kinderen om af te spreken na school, door bijvoorbeeld het makkelijk te maken om het persoonlijke vervoer af te zeggen. Maar ook door de gebruikers te inspireren met verschillende activiteiten. Samen maakt samen zijn toegankelijker voor kinderen op speciaal onderwijs.

Met dank aan:

  • Seb Loos
  • Werkenrode School te Groesbeek, Leon Portier en de klasgenoten van Seb
  • Juri Teijgeler en Dagmar Donners een mijn klasgenoten
  • Alexunder Hess
  • Icon8.com voor alle icoontjes die ik heb gebruikt in de app
  • Pexels.com, Pixelbay.com en Unsplash.com voor de gratis stockafbeeldingen die ik heb gebruikt bij het maken van de persona’s en de app
  • Zlatko Plamenov en Freepic.com voor de mockups van de telefoon

 

English Summary

Children with special needs must often travel far from home to go to school. This makes it hard for them to see their classmates after school. I’ve spent the last semester researching and designing a solution for this problem. The solution comes in the form of a mobile app, called Samen (Dutch for ‘together’). The app helps with planning, cancelling personal transport and gives an overview of all that has been planned. In addition to this, the app also tries to inspire the user by suggesting fun activities. Samen makes social contact more accessible for children with special needs.

Bronvermelding

Bergen, L. (2019, november 13). Eenzaamheid een epidemie noemen, maakt van het leven een ziekte (en van ernstige eenzaamheid een vergeten probleem). Opgeroepen op november 20, 2019, van De Correspondent: https://decorrespondent.nl/over

Cacioppo, J. T. (2014). Social Relationships and Health: The Toxic Effects of Perceived Social Isolation. Social and Personality Psychology Compass, 8(2), 58-72.

Jantje Beton. (2019, Oktober 12). Samen spelen is een kwestie van beschaving. Opgeroepen op november 21, 2019, van Jantje Beton: https://jantjebeton.nl/pers/samen-kunnen-spelen-is-een-kwestie-van-beschaving

Khazan, O. (2017, april 6). How loneliness begets loneliness. The Atlantic.

Louise C. Hawkley, P. &. (2010). Loneliness Matters: A Theoretical and Empirical Review of Consequences and Mechanisms. Annals of Behavioral Medicine, 218-227.

Lukes, S. M. (Datum onbekend). Induvidualism. Opgeroepen op november 2019, van Encyclopaedia Britannica: https://www.britannica.com/topic/individualism

NSGK. (Datum onbekend). Wie zijn wij? Opgeroepen op november 12, 2019, van NSGK: https://www.nsgk.nl/wat-wij-doen/over-ons/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *