Point of View

Permisse:

Door vast te houden aan de heersende vooroordelen en stereotyperingen van geslacht, is er in de maatschappij geen ruimte voor individuen om te zijn wie zij willen zijn. 

Synopsis:

“Gefeliciteerd u heeft een meisje gekregen!” Wat voor een dokter een kleine moeite is om vast te stellen, kan een groot effect hebben op iemands leven. Je krijgt namelijk gratis, een enorm scala aan vooroordelen en stereotyperingen mee. De hokjes die de maatschappij heeft gecreëerd voor mannen en vrouwen zorgt ervoor dat individuen beperkt worden in wie ze willen en kunnen zijn. De komst van de definitie gender stelt de binaire man-vrouw overtuiging aan de kaak en zorgt voor veel discussie. Een verandering in een fundamenteel aspect zoals geslacht kan voor velen moeilijk en ondenkbaar zijn. Ik wil met mijn project de focus leggen op het inleven in elkaar belevingswereld. Hiermee wil ik mensen inspireren om buiten de kaders van het man-vrouw zijn te denken, en hiermee de stereotyperingen en vooroordelen omtrent geslacht te doorbreken. 

            

Onderbouwing

Onderwerp

Tegenwoordig wordt iemands biologische geslacht (vast te stellen aan de hand van lichaamskenmerken) niet gezien als hét geslacht, maar als een onderdeel van iemands gender. Gender is een construct dat is opgebouwd uit drie dimensies. Hoe iemand zich identificeert komt voort uit een interrelatie tussen de drie dimensies: individuele dimensie, lichamelijke dimensie en sociale dimensie (Spectrum, 2019).

Maar niet iedereen is het hier mee eens, want waar verandering is, is weerstand. Ik vind het fascinerend en interessant om te zien hoe de samenleving reageert op deze ontwikkeling en ben benieuwd hoe het zich verder ontwikkelt, wanneer er een verandering plaatsvindt in zo’n fundamenteel construct, zoals geslacht. De samenleving kent steeds meer diversiteit, zowel cultureel als interpersoonlijke diversiteit. In een vrij land als Nederland zou de ruimte moeten bestaan voor iedereen om zich te ontwikkelen zoals diegene dat zou willen. Toch bestaat er in onze maatschappij nog veel gender ongelijkheid en de heersende gender stereotypen houden deze instant. Ze oefenen druk uit op individuen die zich willen conformeren naar deze verwachtingen. Hierdoor heeft niet iedereen de kans om zich te ontwikkelen of de keuzes te maken die ze graag zouden willen. Door het doorbreken van deze gender stereotypen kunnen we de heersende vooroordelen doorbreken en iedereen de ruimte geven om zich te ontwikkelen en te zijn zoals zij willen, los van de vooroordelen van hun geslacht.

Relevantie

Door het vasthouden aan vooroordelen en stereotypes rondom gender worden de keuzes van individuen onder druk gezet. De traditionele man-vrouw rollen zorgen ervoor dat individuen beperkt worden in het maken van keuzes. Het is echter niet makkelijk om stereotypes te doorbreken. Vooral een fundamenteel aspect  zoals geslacht is een diep gewortelde overtuiging waarbij de associaties terug komen in bijna alle lagen en niveau’s van de maatschappij. Een verandering hierin kan voor velen moeilijke en ondenkbaar zijn. Ook vanuit mijn persoonlijke ervaringen vind ik het belangrijk dat er in de maatschappij de vrijheid en de ruimte bestaat om, los van de verwachtingen die bij je aangewezen geslacht komen kijken, je je kan ontwikkelen en uiten zoals je wilt. Deze ruimte kan alleen worden gecreëerd wanneer de maatschappij de stereotyperingen en vooroordelen rondom gender los kan laten.

Mijn Scope

Door het deskresearch heb ik een scope kunnen ontwikkelen waarop ik mij in dit project wil gaan richten. Respect en Inclusiviteit zijn mijn uitgangspunten geworden. Ik vind het belangrijk dat de maatschappij ondanks dat er meer diversiteit ontstaat, er ook meer ruimte komt voor inclusiviteit. Ik vind dat iedereen recht heeft op het hebben van zijn mening, maar we kunnen kiezen hoe wij hier mee omgaan in ons gedrag naar anderen. Door het richten op de gevolgen van stereotyperen en vooroordelen. Ik wil mensen inspireren tot nadenken over de heersende stereotyperingen en daarbij hopelijk laten nadenken en reflecteren op hun eigen gedrag. Om mijn standpunt en mening te kunnen vormen heb ik onderzoek gedaan naar verschillende illustratoren en designers die zich bezig houden met dit onderwerp. Daarnaast ben ik met verschillende mensen het gesprek aangegaan over hun standpunt in de gender discussie.

Door de gesprekken heb ik veel input gekregen over hoe mensen denken over het man of vrouw zijn en welke associaties hierbij komen kijken. Hieruit heb ik een belangrijke bevinding gedaan: “het gaat om hoe jij je voelt”. Want daar zit het spanningsveld. We zien niet hoe de ander zich voelt, we maken aannames over wat we denken te weten. We stoppen mensen in hokjes aan de hand van uiterlijk, kenmerken en gedragingen, door de associaties die ons met de paplepel zijn ingegoten. We vinden het fijn om te stereotyperen want het is makkelijk en het kost weinig moeite. Maar ondanks dat we het dagelijks doen, vinden we het lastig om er voor uit te komen. Het lijkt of we ons ervoor schamen.

Aan de hand van mijn verhaal wil ik mensen bewust maken van de gevolgen voor iemand, waneer men stereotypeert op basis van geslacht. Wanneer mensen de stereotyperingen van geslacht los laten ontstaat er ruimte. Ruimte voor individuen om eigen keuzes te maken, los van hun geslacht. De ruimte voor ieder om zichzelf te zijn.

Hoe?

Ik kan niet voor andere spreken hoe het voelt om ergens in het gender spectrum te staan. Ik kan niet anderen vertellen, wat het betekent om vrouw te zijn, wat het betekent om man te zijn. Ik kan niet voor het gevoel voor andere spreken. Maar ik kan je wel laten zien hoe ik me voel. Wat de vooroordelen over vrouwen met mij doet als vrouw. Hoe ik mij voel in het hokje “vrouw” en hoe ik me voel als iemand mij in het hokje “man” plaatst. Met deze installatie wil ik de kijker inspireren tot nadenken over de eigen vooroordelen en laten reflecteren op eigen zienswijze. Ik wil mensen laten zien wat de gevolgen voor iemand kunnen zijn wanneer er wordt vast gehouden in de maatschappij aan vooroordelen en stereotyperingen. Dat het verdriet kan opleveren. Dat iemand zich niet kloppend kan voelen, niet correct kan voelen, pijn kan hebben, niet veilig kan voelen en geen plek kan voelen in de maatschappij. Met het neerzetten van deze installatie wil ik meer openheid creëren in de traditionele gender rollen zodat er meer ruimte ontstaat in de maatschappij om je als individu te ontwikkelen, los van je meegekregen geslacht.

Vertaling van de installatie:

In de 3D installatie gebruik ik de ruimte als canvas om mijn boodschap te visualiseren. De ruimte die het inneemt symboliseert de plek in de maatschappij waarin ik mij bevind. De installatie is 3D, en veranderd naar een 2D beeld van mijn portret door een perceptuele shift. Wanneer de toeschouwer om de installatie loopt zal het een installatie zien van losse onderdelen geplaatst in de ruimte. Deze onderdelen symboliseren de verschillende kenmerken waaruit ik besta. Wanneer de toeschouwer deze bekijkt vanuit de stereotyperende hokjes zal het mij niet kunnen zien.

Door het toevoegen van deze perceptuele shift wil ik de toeschouwer laten inzien hoe het voor mij voelt om te leven in een maatschappij, waarbij heersende stereotyperingen over man-vrouw zijn domineren. Deze heersende overtuigingen zorgen ervoor dat ik geen ruimte voel in de maatschappij om mijzelf te zijn.

Wanneer de toeschouwer buiten deze hokjes treed zal diegene mijn portret kunnen waarnemen. Deze perceptueel shift is een metafoor voor mijn boodschap: Door buiten de kaders van de vooroordelen over mannen en vrouwen te treden, is er ruimte voor individuen om te zijn zoals zij willen. Buiten deze kaders voel ik de ruimte om te zijn zoals ik wil zijn. Het loslaten van deze kaders creëert de ruimte voor iedereen om te zijn zoals ze willen zijn, zonder de verwachtingen die worden opgelegd vanuit hun geslacht. Hierdoor kan een individu zich ontwikkelen, gedragen, voelen en keuzes maken op basis van wat diegene wilt, los van de verwachtingen en vooroordelen die bij hun geslacht komen kijken.

Creatief proces

Deskresearch

Doormiddel van deskresearch heb ik onderzocht wat de woorden “stereotyperingen” en “vooroordelen” eigenlijk betekeken. Doormiddel van deskresearch wilde ik mijn kennis rond om het onderwerp gender, geslacht en verschillende vooroordelen en stereotyperingen verbreden. Om een gericht standpunt aan te nemen en een mening te kunnen vormen wilde ik meer informatie en kennis verkrijgen over het onderwerp. Ik ging opzoek naar verhalen uit verschillende kanten van het gender spectrum.

Stereotypes en vooroordelen

Belangrijkste bevindingen: 

Wat?
  • Stereotypes zijn generalistische overtuigingen over een bepaalde groep mensen.
  • Bepaalde karakteristieken of vaardigheden waarbij we aannemen dat iedereen van een bepaalde groep bezitten.
Waarom?
  • Mensen stereotyperen omdat het weinig energie kost, makkelijk is om informatie op te halen en het is een natuurlijke manier om dingen te identificeren en herkennen.
Gevolgen:
  • Stereotypethreat: mensen gaan zich gedragen naar de heersende stereotypen en vooroordelen die er bij horen (afhankelijk van of je er in geloofd).
  • social categorisation: onderscheid tussen in-group en out-group.
  • Negatieve vooroordelen: negatieve houding tegenover leden van een bepaalde categorie
  • Discriminatie: nadelig behandelen op basis van het behoren tot een bepaalde groep

feedback: ga zoeken naar jouw standpunt, jouw verhaal. Wat wil je vertellen, wat wil je mensen meegeven. Wat is de vraag waar je je mee bezig gaat houden en hoe ga je je positioneren in dit onderwerp, in deze discussie?

Change My Mind – Steve Crowder

Steve Crowder gaat in zijn filmpjes het gesprek aan met mensen over relevante en controversiële onderwerpen. Hij neemt een standpunt aan, en spoort zo mensen aan om hem te overtuigen dat het anders kan zijn. Zo heeft hij ook ene filmpje gemaakt over het standpunt “There are Only two zenders, change my mind”. In dit filmpje komen veel meningen naar voren en het riep ook veel vragen bij mij op. Naar mijn mening gebruikt hij vrij vieze trucjes om niet in te gaan op tegen argumenten, zoals het duwen van de microfoon in iemands gezicht, afleiden wanneer hij een solide tegen argument krijgt, commentaar leveren op de meta communicatie wanneer er een sterk tegenargument wordt geleverd….

De belangrijkste bevindingen:

  • Respectvol met elkaar omgaan wanneer je vraagt om iemands mening (dus niet zoals Steve Crowder iemand benaderen)
  • Gender is een gevoel, een interactie tussen lichaam en geest
  • Men kan er voor kiezen om respectvol met elkaar om te gaan, respect te hebben voor hoe iemand zich voelt
  • Hierdoor creëren we meer eenheid, we zijn allemaal mens.
  • Statistieken komen voort uit een patriarchische samenleving

Deze bevindingen hebben mij geleid naar het formuleren van mijn scope en uitgangspunt voor het project

Feedback: Ga kijken hoe andere illustratoren zich positioneren in deze discussie. Zoek uitgangspunten. 

Beeldonderzoek

Ik heb gekeken naar verschillende illustratoren en hoe zij te werk gaan. Niet alleen technisch maar ook qua unieke stijl. Ik heb verschillende illustratoren benaderd op Instagram. Helaas maar weinig reacties gehad, waarbij ze aangaven dat ze het een heel moeilijk onderwerp vonden, graag wilde helpen maar er nu geen tijd voor hadden. Hierdoor ben ik zelf gaan zoeken naar hoe illustratoren zich positioneren in dit onderwerp.

            

De campagne I Am Not A Joke van Daniel Arzola zet zich in tegen geweld tegen homoseksuelen in zijn thuis land Venezuela. Doormiddel van een poster serie (50 stuks, met 20 vertalingen) kaart hij verschillende maatschappelijke problemen aan zoals gender Identity, discriminatie, mensenrechten en mishandeling.
– Hij ziet kunst als een manier om mensen samen te brengen
– Hij noemt zijn werken Artivisme: een manier om zonder geweld denk patronen, gaten in de maatschappij en verschillende sociale problemen aan de kaak te stellen
Dit vond ik erg inspirerend omdat dit aansluit bij mijn kernwaardes en uitgangspunt van mijn project namelijk inclusiviteit en respect. Door op een manier anderen te inspireren om anders te denken, maar wel respect hebben voor de mening van de ander. Hierdoor ben ik gaan zoeken naar verschillende vormen van illustraties om een boodschap over te brengen. Hierbij heb ik moodboards en collages gemaakt.

   
  

Pitch: En de wereld draait maar door

Wat zien jullie: ” Iemand die man en vrouw is, daarbij het onbegrip van de wereld draagt”

Feedback: verschillende standpunten tegenover elkaar levert een gesprek op. Door een vraag bij een beeld te stellen. een stap terug nemen om te kijken wat iedereen eigenlijk weet van geslacht en gender. 

Stapje terug

Om te onderzoeken welke man-vrouw associaties er zijn en wat men weet over gender en geslacht ben ik met mensen in gesprek gegaan.

Interview cross dressing:

Ik heb een jongen (30) geïnterviewd die sinds de laatste jaren (5) aan crossdressing doet. Het gesprek ging voornamelijk over zijn tweede persoonlijkheid. Hij zag zijn tweede persoonlijkheid echt als een ander persoon, zij had een naam, zij had een andere persoonlijkheid met andere kenmerken. Van jongs af aan heeft hij al interesses gehad in de stereotyperende vrouwelijke dingen, zoals hakken, make-up, lang haar. Maar hij heeft altijd het gevoel gehad dat er geen plek voor was. De laatste jaren heeft hij zijn andere persoonlijkheid kunnen laten groeien en bloeien en voelt zich fijn bij de groeiende acceptatie die er bestaat in de scene.

De hoofdbevindingen uit het interview:

  • Er komt veel schaamte kijken bij crossdressing
  • Dagelijksleven stereotyperende baan in de bouw (naar eigen zeggen), andere persoonlijkheid juist stereotyperende vrouwelijke voorwerpen / associaties
  • Hij voelt zich een man, ook zijn tweede persoonlijkheid voelt zich een man, maar geïnteresseerd in vrouwelijke objecten
  • “Kleren maken de vrouw”
  • Geassocieerd met seks en seksualiteit
  • Geen ruimte in de maatschappij voor zijn levensstijl, bang anderen pijn te doen, liever niet vertellen aan anderen
  • Moeilijk om er over te praten, normaal is daar geen ruimte voor, veel schaamte en het altijd geheim houden, zorgt ervoor dat het een moeilijk te bespreken onderwerp is.

Ik ben verschillende gesprekken aangegaan op verschillende manieren om te onderzoeken wat men weet en vindt van de gender discussie. Ik kwam er achter dat mensen het een moeilijk onderwerp vinden om over te praten. Men wilt niet stereotyperen, omdat ze het gevoel hebben dat het fout is. Mensen zijn bang dat hun mening niet goed is en hebben de neiging om zich aan te passen aan sociaal gewenste antwoorden. Ik vond het lastig om in gesprek te gaan met mensen en erachter te komen wat hun mening of overtuiging was. Ik wilde graag het gesprek aangaan, maar op een of andere manier was het onderwerp onderworpen aan sociaal wenselijke antwoorden. Hierom heb ik verschillende methodes van gespreksvoering uit geprobeerd.

  1. Wat denk jij dat geslacht en gender betekenen, kun je het voor mij visualiseren
    – Mensen vonden het moeilijk om te tekenen, omdat ze het niet zo goed konden
    – de mens stond centraal, geslacht wet verwezen naar seksorgaan, gender werd verwezen naar het hart/hersenen
  2. Wat zijn je associaties bij een man en wat bij een vrouw
    – Mensen vonden het lastig, want “nu moet ik zeker gaan stereotyperen”
    – Leerpunt: uitvragen uit de context man-vrouw halen.
    – Hoofdbevinding: mensen WILLEN niet openlijk stereotyperen, maar er zijn wel overtuigingen die ze bij een man of bij een vrouw vinden passen.
  3. Waar denk je aan bij een man / waar denk je aan bij een vrouw
    – Uit de context van man-vrouw gehaald zijn mensen minder geneigd te roepen “ik moet nu stereotyperen”
    – Mooie bevinding dat de begrippen overeen kwamen met de woorden uit de vorige vraag. Bovenstaande wordle laten de resultaten zien.
  4. Dress me spel
    – Door aan de hand van een illustratie een gesprek te starten, hoopte ik op een andere invalshoek van het gesprek. Geïnspireerd op het interview heb ik een personage gemaakt met verschillende kledingstukken die je het personage aan kan trekken. Door verschillende vragen komen er verschillende onderwerpen in het gesprek naar voren.
    – Door de vraag te stellen “hoe denk jij dat deze persoon zich zou aankleden” laat je de ander zich verplaatsen in een ander persoon
    – Door de vraag te stellen “hoe zou jij deze persoon aankleden” gaat iemand nadenken over zijn eigen associaties en reflecteren op zn eigen overtuigingen.
    – Mijn kritische blik: geassocieerd met uiterlijk, niet zozeer met gedragsnormen / hoe iemand is ipv hoe iemand eruit ziet
    – Toevoeging: welke eigenschappen denk je dat deze persoon heeft. (de eigenschappen kwamen voort uit de voorgaande gesprekken).
    Feedback: context toevoegen, nadenken over welke vraag je wilt stellen. Kleren minder vrouwelijk maken, neutraler dus. Uitbreiden, wat is je doel, wat wil je er mee bereiken? 

Stories of Womanhood

Deze avond is voor mij echt een Eye opener geweest, een game changer… Stories of Womenhood is een avond waar er een podium wordt gegeven voor verschillende verhalen over womanhood. Wat het betekent voor iemand om vrouw te zijn. Deze avond was er muziek, spokend word, video fragment en een presentatie over vrouwen in de politiek. Het meest aangrijpende van de avond vond ik de video waarin een vrouw een gedicht had geschreven voor haar moeder, omdat zij vond dat het haar plicht was als vrouw om andere vrouwen te helpen. Ik kreeg tranen in mijn ogen toen ik hoorde wat zij had opgeschreven. Het was zo puur en mooi, gevoelig en rauw. Het was een echte boodschap en dat is wat mij raakte. 

Ik sprak kort met een auteur van een boek (wiens naam ik vergeten ben). Ze had een boek geschreven over het verlies van haar partner, als deel van het verwerkingsproces. Ze sprak er zo open over en zo vrij. Ze vond de vragen die ik stelde oprecht en verbazend. Ze vertelde dat ze sinds het schrijven van het boek een transformatie had doorgemaakt, dat ze ziet hoe je verhaal andere mensenkan helpen en inspireren.

Door deze avond ben ik na gaan denken over mijn project. ik zag hoe mooi het was om anderen te raken met je project. Je stem te laten horen en anderen te inspireren. Ik zag mijzelf ooit al op dat podium staan, mijn verhaal vertellen, mensen inspireren, mensen laten lachen, mensen aan het denken zetten. Maar dan moest ik wel een verhaal hebben om te vertellen…. Ik ging bij mijzelf nadenken, wat betekent vrouw zijn eigenlijk voor mij? Als ik niet eens kan defileren wat het vrouw zijn voor mij is, hoe kan ik dan antwoord geven op een discussie rondom het gender spectrum. Het werd tijd om naar mijzelf te kijken, waar sta ik voor, wat betekent mijn vrouwelijkheid en hoe verhoud dat zich tot mijn gender.

Short film: Fufu met appelmoes – culturele identiteit – Roziena Salihu

“Ben ik zwart of ben ik wit”
Deze film heeft me erg geïnspireerd om opzoek te gaan naar mijn eigen verhaal. Door de vraag die Roziena aan het begin van haar film stelt “ben ik zwart of ben ik wit” confronteert reflecteert ze haar innerlijke zoektocht door de antwoorden van de anderen. Want wat maakt iemand eigenlijk “wit” of “zwart”.
Haar conclusie is dat ondanks de heersende vooroordelen of de heersende overtuigingen van anderen het belangrijk is hoe JIJ je voelt. En zij voelt zich een stukje van beide “Fufu met appelmoes”.

Dit vraagstuk is mooi te projecteren op het onderwerp gender “wat maakt iemand man” en “wat maakt iemand een vrouw”. Sterker nog, ik herkende mezelf in haar zoektocht. Het strugglen met mijn identiteit, geen plek voelen in de maatschappij, want blijkbaar voldoe ik niet aan de standaarden die er zijn om vrouw te zijn. Blijkbaar ben ik niet genoeg vrouw, om naar de vrouwen wc te mogen en blijkbaar ben ik niet genoeg vrouw om de titel “vrouw” te krijgen. Maar uiteindelijk gaat het om hoe ik mij voel. Ik, als vrouw, voel mij soms stoer en soms kwetsbaar. Soms draag ik jongens shirts en soms draag ik damesshirts. Soms wil ik lang haar en soms wil ik kort haar. Ik ben een beetje van allebei, ik wil niet gepositioneerd worden in de stereotype hokjes die de maatschappij heeft opgesteld. En hoe mooi als we allemaal een beetje van beide kunnen zijn….

Concepting

More than meets the eye

Pitch: ik ben klaar met gender, het lijkt wel of we eerst gender zien en daarna pas de mens.

Feedback: Voor gender is meer onbegrip omdat mensen het niet kunnen zien. Seksualiteit bijvoorbeeld, we zien meer opties, dan is het dichter bij. Verschillende genders, mensen weten niet hoe dat eruit ziet…. iets waar je doorheen kan kijken

Concept experiment: schaduw kunst

Doormiddel van schaduw art kan je een beeld laten zien, door het manipuleren van de schaduw krijgt het beeld een nieuwe betekenis. Door shadow art kun je een bepaalde echt schijnen op een ontwerp, en letterlijk een andere betekenis geven aan het ontwerp door de schaduw te vormen. Aan de hand van deze uitingen kun je als artiest je eigen visie neerzetten. Hierbij kun je de schaduw gebruiken als het onbekende, de angsten van mensen of juist het tegenovergestelde van het object waar het licht op schijnt.
Door stereotyperende man-vrouw beelden neer te zetten met de tegenovergestelde schaduw kan je laten zien dat wanneer je aan de hand van uiterlijk iets categoriseert, er meer achter zit dan het hokje waar je het object in plaatst. Op deze manier kan je de stereotyperende vooroordelen omtrent geslacht onder de aandacht brengen door ze lijn recht tegenover elkaar te zetten. Deze tegenstelling roept vragen op bij de kijker: wat zie ik? wat betekent het? waarom is het anders?

Inspiratie: Dethal, Lorde. (2019) https://www.widewalls.ch/shadow-art/

Eigen kritiek:ik voel het niet. het verhaal is te algemeen. Het roept geen emotie op. Het is een ver van mn bed show verhaal. rommelig sculptuur ziet er onvolmaakt uit….
Weinig typerende mannen spullen – hoe kan dat? Wat maakt eigenlijk een man en wat maakt een vrouw, zijn spullen de manier om dit te vertellen? Reduceren tot spullen klinkt te makkelijk…. 

Feedback: kijk naar andere manieren waarop je hetzelfde verhaal kan vertellen

Concept experiment: optische illusie

Door optische illusies in te zetten wil ik de kijker aanmoedigen tot introspectie, reflecteren op wat jij denkt te zien, en welk verhaal er achter zit. Met een optische illusie kun je de kijker met een trucje verschillende beelden laten zien en dus ook verschillender verhalen vertellen. De illusie staat voor de verschillende belevenissen van de associaties rondom geslacht en identiteit. Een waarheid voor de ene persoon is niet de waarheid voor de ander. Door in een illusie controversiële waarheden tegenover elkaar te zetten creëer je reden to nadenken bij de kijker. Eerst zat ik te denken aan perscpectuele kunst. Door de feedback “verder kijken dan geslacht” ben ik bij uv illusies uitgekomen. Hier zijn nog niet veel artiesten mee aan de slag gegaan. het leek mij interessant om op dit gebied te gaan experimenteren.

Inspiratie: Insane51 https://www.instagram.com/insane51/?hl=nl

Ik wilde deze manier van optische illusies eigen maken en verbasteren. Ik heb UV licht gebruikt en UV gevoelige en ongevoelige verf om zo twee verschillende beelden bij elkaar te brengen. Hierbij heb ik het verhaal van en man en een vrouw uit gezet (geïnspireerd op het interview met de persoon die aan crossdressen doet). Hierbij heb ik de emotie willen weergeven doormiddel van het beeld wat getoond wordt in het uv licht. UV licht staat voor het gevoel dat iemand heeft, normaal licht staat voor hoe de maatschappij diegene ziet.

        

Eigen kritiek: welke beelden ga je neerzetten? hoe weerspiegeld dit je proces en je onderzoek?
feedback: Hou het relevant voor je onderzoek, link het aan gender 

Concept: UV Puzzel

Om het concept meer om te zetten naar de uitkomsten van mij onderzoek wilde ik het interactie maken. Door het make van een puzzel wilde ik een gesprek aanknopen, waarbij er een representatie wordt gemaakt van een beeld van iemand van een UV visualisatie. Wanneer er ander licht op de puzzel werd geschenen, zag je een ander beeld. Dit concept laat de gebruiker zien dat wanneer je ergens een beeld van maakt, een voorstelling en associaties bij legt, dit niet overeen hoeft te komen met het verhaal wat er achter zit, een gevoel van iemand, een identiteit van iemand. Hierbij wilde ik het verhaal van mijn geïnterviewde crossdresser gebruiken. Aangezien zijn gevoel en identiteit tegen over elkaar staan.

                                               

feedback: verhaal van het personage staat ver van de persoon af, waardoor het verhaal en de boodschap minder pakkend wordt. Je hebt een persoonlijk onderwerp gekozen waarbij je het ook persoonlijk heb beschouwd, hoe kan je jouw verhaal meer naar voren laten komen? Jij staat bij de installatie/presentatie, dat is pakken. Je pitches waren pakken, er ontstond gesprek, misschien kan je dat meer terug laten komen...

Input: interview verbergen homoseksualiteit

Door de feedback “bij seksualiteit is het tegenwoordig makkelijker om aan te nemen dat er meer is, want het wordt meer getoond, gender zie je niet.” Ben ik in gesprek gegaan met iemand die op het zelfde geslacht valt, maar er niet voor uit kan komen op haar werk. Hier worden vaker vervelende opmerkingen gemaakt over homoseksuelen. Zoals ” homo’s zijn net als pedofielen” “bij mij moeten ze echt niet in de buurt komen”. Ze gaf aan erg met zichzelf in de knoop te zitten, ook al wordt het tegenwoordig meer geaccepteerd, toch is het nog niet overal geaccepteerd, en zeker niet “normaal”. Hierdoor krijgt ze het gevoel dat ze niet mag zijn zoals ze is. “Als mensen er tegen zijn hoe ik ben, misschien ben ik dan wel fout. Het doet mij pijn dat ik niet mag zijn wie ik ben, het laat mij twijfelen en ik voel verdriet en schaamte hierover.”
Hier herkende ik mijzelf in. Schaamte, verdriet, twijfelen of je wel mag zijn hoe je bent… En toen wist ik het. Het is tijd om mijn verhaal te vertellen.

FINAL CONCEPT: Zelfportret

Gezicht

Ik ben in mijn proces veel bezig geweest met gezichten. ik vind een gezicht een karakteristiek uitgangspunt. Je communiceert met je gezicht, je leest emoties af van iemands gezicht, je kan een stukje gevoel weergeven met je gezicht. Een gezicht is kenmerkend voor een persoon, hier herken je iemand aan. Wanneer je denkt aan je moeder of vader denk je niet aan de grote teen van je moeder, of de rechter kuit van je vader, je denkt aan het gezicht. Door de kenmerkende eigenschappen van een gezicht vond ik dit een mooi uitgangspunt om te visualiseren in mijn concept.

Waarom?

Ik wil mensen inspireren met mijn verhaal. Ik wil doormiddel van een zelfportret mijn gevoel visualiseren. Ik kan niet voor andere spreken hoe het voelt om ergens in het gender spectrum te staan. Ik kan niet anderen vertellen, wat het betekent om vrouw te zijn, wat het betekent om man te zijn. Ik kan niet voor het gevoel voor andere spreken. Maar ik kan je wel laten zien hoe ik me voel. Wat de vooroordelen over vrouwen met mij doet als vrouw. Hoe ik mij voel in het hokje “vrouw” en hoe ik me voel als iemand mij in het hokje “man” plaatst. Met deze installatie wil ik de kijker aansporen tot nadenken over de eigen vooroordelen en laten reflecteren op eigen handelen. Ik wil mensen laten zien wat de gevolgen voor iemand kunnen zijn wanneer er wordt vast gehouden in de maatschappij aan vooroordelen en stereotyperingen. Dat het verdriet kan opleveren. Dat iemand zich niet kloppend kan voelen, niet correct kan voelen, pijn kan hebben, niet veilig kan voelen en geen plek kan voelen in de maatschappij. Met het neerzetten van deze installatie wil ik meer openheid creëren in de traditionele gender rollen zodat er meer ruimte ontstaat in de maatschappij om je als individu te ontwikkelen, los van je meegekregen geslacht.

Input

Hoe ga ik mijzelf weergeven? Wat is er om weer te geven? Hoe ga ik dit vorm geven? Voor input heb ik vreemde gevraagd om op een blaadje op te schrijven “wat zie je als je naar mij kijkt” en “wat denk je van mij te weten”. Door deze vragen te stellen wilde ik erachter komen of er bepaalde vooroordelen heersen over mij, wat mensen zien als ze naar mij kijken. Het was een vreemde ervaring, tentoon te staan en mensen je laten bekijken, maar het was ook leuk om te zien hoe mensen reageren op de vraag.

De uitkomsten van de woorden heb ik op een masker van mijn gezicht geschreven.

Uit mijn onderzoek bleek dat veel mensen het lastig vinden om over hun associaties met man-vrouw te praten. “Oh je wilt dat ik ga stereotyperen” “Nu wil je dat ik hem mannen kleren aan trek” “Je verwacht zeker een bepaald antwoord”. Nee dat wilde ik niet, ik wilde geen sociaal wenselijke antwoorden horen, waarom denk je dat? Ik wil weten wat jij denkt, het is niet goed of fout, ik ben gewoon benieuwd wat nu echt de heersende stereotyperingen zijn over mannen en vrouwen. Maar mensen schamen zich voor het feit dat ze stereotyperen, ook al weten ze dat ze het doen. En daar wil ik op inspelen. Waarom wil je er niet voor uit komen? Denk je dat het gevolgen heeft, dat stereotyperen? Heeft het effect op een individu wanneer je diegene in een hokje plaatst? Hoe voelt dat, in een hokje geplaatst te worden?

Enquete

In een enquete heb ik de vraag gesteld aan mensen hoe ze zich identificeren, en dit uit te schalen op een binaire schaal. Daarna heb ik ze verschillende vragen voorgelegd met een keuze, mannelijk of vrouwelijk. Hiermee wilde ik testen welk hokje mensen bepaalde kenmerken en typeringen zouden plaatsen als ze moesten kiezen, zonder een nuance toe te voegen, want dat doen we bij stereotyperen ook niet. De reacties op de enquete bevestigde mijn eerdere bevinding, mensen vinden het verschrikkelijk om te stereotyperen.
De input van de vragen zijn gebaseerd op de eerder verkregen input van de wordle over mannen en vrouwen en de input die ik heb gekregen van hoe vreemde over mij dachten en wat ze dachten te weten over mij.

Interessante bevinding is de verdeling op de man schaal vrouw. Mannen voelen zich over het algemeen meer “man” dan dat vrouwen zich “vrouw” voelen. Dit kwam ook naar voren in het het interview over crossdressen. “Voor vrouwen bestaat er wat meer vrijheid dan voor mannen. Ik wordt raar aangekeken als ik met hakken de straat op ga of een jurk draag, maar vrouwen kunnen wel broeken en sneakers dragen. Ik denk dat dit komt doordat vrouwen meer geobjectiveerd worden, het is sneller sexy.”

Wanneer ik de uitkomsten terug reflecteer op de beschrijvingen die random mensen van mij gaven, zie ik dat ik 50% van de beschrijvingen vrouwelijk wordt geschat en 50% mannelijk. Wanneer ik dit combineer met de gesprekken met bekende en onbekende en mijn eigen gevoel, kom ik ook uit op een verdeling van 50-50. Dit is een interessante en relevante bevinding. Natuurlijk kunnen er kanttekeningen gezet worden bij dit onderzoek. Het is niet wetenschappelijk en de associaties zijn voorop gesteld, vanuit associaties tussen mannen en vrouwen. Daarbij is ook een enquete waarin je vraagt te differentiëren tussen man en vrouw gevoelig voor sociaal wenselijke antwoorden. Des al niettemin gaven deze uitkomsten van deze enquete mij inzicht in de associaties tussen mannen en vrouwen, het gevoel van mensen uitgezet op een schaal tussen man en vrouw en de verschillen hier in. Daarnaast bevestigde dit ook dat het laten kiezen tussen man en vrouw een vervelend gevoel bij mensen naar boven brengt.

Mijn verhaal:

Wat is het verhaal dat ik wil vertellen? Wat is eigenlijk mijn verhaal? Het hele onderzoeksproces is een soort weerspiegeling geweest van een zoektocht naar de betekenis van het begrip “gender”. Of misschien de zoektocht “wat maakt een man” en “wat maakt een vrouw”. Verschillende gesprekken tools hebben me hier input voor gegeven. Het is een gevoel, het zijn interesses, het zijn gedragingen, het is wat tussen je benen zit… Er zijn zoveel verschillende visies over het antwoord op deze vragen. Maar het belangrijkste antwoord voor mij is toch wel “het gaat om hoe jij je voelt”. Want daar zit het spanningsveld. We zien niet hoe de ander zich voelt, we maken aannames over wat we denken te weten. We stoppen mensen in hokjes aan de hand van uiterlijk, kenmerken en gedragingen, door de associaties die ons met de paplepel zijn ingegoten. We vinden het fijn om te stereotyperen want het is makkelijk en het kost weinig moeite. Maar ondanks dat we het dagelijks doen, vinden we het lastig om er voor uit te komen. Het lijkt of we ons ervoor schamen.

Narratief: 

“Goeie morgen meneer, mag ik uw vervoer bewijs” “Meneer, mag ik u wat vragen” “Hallo jongeman,…” Ik wist dat ze het tegen mij hadden, maar ik voelde me niet aangesproken. Na een tijdje begon ik er toch over na te denken. Ben ik dan een meneer, een jongeman? Waarom zien mensen mij eerder als man dan als vrouw? Wat maakt eigenlijk een man en wat maakt een vrouw?

“Iewl een man in de wc!”. Ik probeer snel de deur van mij hokje dicht te trekken, maar het lukt niet. Ik wist dat dit ging komen. Aan de andere kant van de deur wordt er aan getrokken, ik vlieg mee het hokje uit. Ik staar naar de twee dames die voor mij staan. Ik ben verstijfd, ik weet niet wat ik moet zeggen of doen. Ik voel pijn, angst en verdriet.

Ik staar naar mijn spiegelbeeld achter de dames. Ze staren mij aan. Snel trek ik de deur dicht. Ik hoor wat gegiechel op de achtergrond, en een paar “OMG’s”. Inderdaad, oh my God, gaan we weer. Ze wisten dat ze fout zaten, maar een sorry zouden ze nooit zeggen. Daar schamen ze zich voor. Schamen, dat doe ik nu nog meer.

Ik wacht tot het stil is in de wc, maar wil nog niet naar buiten komen. Wat als er weer iemand staat? Ik moet nog even bijkomen. Maar waarvan? De schaamte die ik zojuist voelde, de afkeuring? Ik voel me niet op mijn plek, niet gewenst. Maar hier hoor ik toch? Op de deur staat mijn plaatje: “vrouw”. De vrouwen wc, daar moet ik zijn. Maar waarom mag ik hier niet zijn? Waarom is hier geen plek voor mij, waarom schuurt het bij mensen? Is het mijn korte haar? Mijn stoere uiterlijk? De kleren die ik op de mannen afdeling koop? Blijkbaar voldoe ik niet aan de criteria die er zijn om vrouw te zijn. Blijkbaar moet ik aan die criteria voldoen om mij hier op mijn plek te voelen. Wijk ik dan te veel af van de norm? Klop ik dan niet?

Ik voel me vrouw. Ik ben een vrouw. Maar dat betekent niet dat dat mij beperkt in mijn zijn, in mijn keuzes die ik maak, de manier waarop ik mij gedraag, de dingen die ik wil doen, de gevoelens die ik heb. Ik voel mij vrouw en ik houd van bier. Ik voel mij vrouw en ik zit op voetbal. Ik voel mij vrouw en heb kort haar. Ik voel mij vrouw en ik ben gevoelig, kwetsbaar maar soms ook stoer. Ik shop graag op de mannen afdeling want dat vind ik leuk. Ik zit met mijn benen wijd want daar voel ik mij fijn bij. Ik voel mij, zoals ik ben.
Wanneer ik word gereduceerd tot de vooroordelen van het man of vrouw zijn doet het mij pijn. Wanneer ik word bekeken vanuit deze traditionele rollen voel ik me niet compleet, ik voel geen ruimte voor mij, om te zijn hoe ik ben.

Ik wil dat mensen zich bewust worden van de gevolgen wanneer je iemand stereotypeert op basis van geslacht. Ik voel geen ruimte om binnen deze vooroordelen, mezelf te zijn. Wanneer mensen de stereotyperingen van geslacht los laten ontstaat er ruimte. Ruimte voor individuen om eigen keuzes te maken, los van hun geslacht. De ruimte voor ieder om zichzelf te zijn.

EIND CONCEPT: Point of View

Vertaling van de installatie: Point of view

In de 3D installatie gebruik ik de ruimte als canvas om mijn boodschap te visualiseren. De ruimte die het inneemt symboliseert de plek in de maatschappij waarin ik mij bevind. De installatie is 3D, en veranderd naar een 2D beeld van mijn portret door een perceptuele shift. Wanneer de toeschouwer om de installatie loopt zal het een installatie zien van losse onderdelen geplaatst in de ruimte. Deze onderdelen symboliseren de verschillende kenmerken waaruit ik besta. Wanneer de toeschouwer deze bekijkt vanuit de stereotyperende hokjes zal het mij niet kunnen zien.

Door het toevoegen van deze perceptuele shift wil ik de toeschouwer laten inzien hoe het voor mij voelt om te leven in een maatschappij, waarbij heersende stereotyperingen over man-vrouw zijn domineren. Deze heersende overtuigingen zorgen ervoor dat ik geen ruimte voel in de maatschappij om mijzelf te zijn.

Wanneer de toeschouwer buiten deze hokjes treed zal diegene mijn portret kunnen waarnemen. Deze perceptueel shift is een metafoor voor mijn boodschap: Door buiten de kaders van de vooroordelen over mannen en vrouwen te treden, is er ruimte voor individuen om te zijn zoals zij willen. Buiten deze kaders voel ik de ruimte om te zijn zoals ik wil zijn. Het loslaten van deze kaders creëert de ruimte voor iedereen om te zijn zoals ze willen zijn, zonder de verwachtingen die worden opgelegd vanuit hun geslacht. Hierdoor kan een individu zich ontwikkelen, gedragen, voelen en keuzes maken op basis van wat diegene wilt, los van de verwachtingen en vooroordelen die bij hun geslacht komen kijken.

schetsen:

                 

Referenties

Atria,. (2019, 16 juli). Hoe werkt zenderstereotypering. Atria kennis instituut. geraadpleegd op 14 november, via: https://atria.nl/nieuws-publicaties/beeldvorming/stereotypering/hoe-werkt-genderstereotypering/
Gender Spectrum. 2019. Understanding Gender. Gender Spectrum. Geraadpleegd op 14 november via: https://www.genderspectrum.org/quick-links/understanding-gender/
Holla, S. 16 juli 2019. Hoe Werkt Genderstereotypering?. Atria.geraadpleegd op 14 november via: https://atria.nl/nieuws-publicaties/beeldvorming/stereotypering/hoe-werktgenderstereotypering/
Jeremiah., (2019). Daniel Arzola Artivisme through the U of A. geraadpleegd via: https://medium.com/youalberta/daniel-arzola-brings-artivism-to-the-u-of-a-f09c8279b381
Murphy., M. Perceptual Art. https://www.perceptualart.com/portfolio.html  https://www.collater.al/en/anamorphic-sculptures-michael-murphy/
Salihu, R., (2019). Fufu met appelmoes – culturele identiteit. Geraadpleegd via:https://www.youtube.com/watch?v=BGMc8SGxWeM&feature=youtu.be
Stories of woman hood., (2019). https://www.storiesofwomanhood.com
Loonkloof tussen man en vrouw verder gegroeid: gat van 175 euro in het bedrijfsleven. Telegraaf. Ghttps://www.volkskrant.nl/economie/loonkloof-tussen-man-en-vrouw-verder-gegroeid-gat-van-175-euro-in-het-bedrijfsleven~b57964b1/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *