De Synthetische Mens

"Kunst wordt door kenners en liefhebbers steeds vaker in emotionele termen besproken." - W. van Zeil, 2016

Door middel van een creatief onderzoek met autonome beeld-experimenten bied ik met dit project inzage in hoe men de toekenning van emotie aan synthetische materialen opwekt in grafisch werk. Ik toon met deze autonome werkwijze aan dat het nabootsen van menselijke eigenschappen met synthetische materialen een associatieve denkwijze activeert die tot deze opwekking van emotie leidt.

Premisse:

Het succesvol toepassen van synthetische menselijkheid leidt tot de opwekking van emotie.

Context, Scope en Definitie

We zien in kunst dat er op verschillende manieren gebruik wordt gemaakt van menselijke anatomie. Er zijn kunstenaars die werken met menselijk weefsel, (Rogers, 2013) of op hyperrealistische wijze menselijkheid nabootsen. (Artsper Magazine, 2018) De simulatie van menselijke anatomie met synthetische materialen roept de vraag in mij op hoe ik kan spelen met artificiële anatomie binnen mijn eigen werk. Wat vindt de zogenoemde homo animans nou precies zo interessant aan deze vormen van verbeeldingen waarin we menselijke eigenschappen toekennen aan levenloze objecten? (van Zeil, 2016)

(Stedelijk Museum, 2016)

Wat ik het interessantst vind is de behoefte van de toeschouwer om kunstmatige materialen leven in te blazen op een manier die daadwerkelijk emotie opwekt. (van Zeil, 2016) Daarom zal ik het meeste aandacht besteden aan het creëren van menselijkheid door het gebruik van synthetische materialen.

Mijn onderzoeksvraag luidt dan ook:

Hoe pas ik de toekenning van emotie aan synthetische materialen toe in mijn eigen werk?

Met dit project acht ik op een creatieve wijze inzage te bieden in de onderzoeksresultaten die voortkomen uit de verschillende experimenten die ik verricht. Ik tracht steeds weer terug te keren tot de kern van mijn gekozen thema en kom tijdens het onderzoeksproces tot een duidelijke stijl waarin ik het eindwerk vormgeef.

Methode en Aanpak

Ik besloot te experimenteren met verschillende materialen en registraties hiervan in de hoop dat het me tot associaties zou leiden die ik vervolgens kon implementeren. Op deze wijze vorm ik een duidelijke stijl die ik verder kan definiëren met vervolgonderzoeken. (En uiteindelijk het eindwerk.) Kunstenaar Jordan Wolfson inspireerde me, omdat hij zelf aangeeft persoonlijke fascinaties te combineren tot werk wat hij openstelt voor de interpretatie van de toeschouwer. Dat is in zijn optiek belangrijker dan een “boodschap” vanuit hem. (Bettridge, 2018) Ik wilde creëren zonder belemmerende kaders. In plaats daarvan kwamen dergelijke kaders voort uit mijn ondervindingen en begon ik gemaakt werk een verhaal toe te kennen. Deze werkwijze is voor mij een oefening geweest in autonoom creëren en associatief denken.

Uitvoering en Experimenten

Ik begon dit onderzoek met het combineren van klassieke encyclopedie illustraties en zelf getekende elementen tot een collage-achtige stijl. De combinatie van de gedetailleerde tekeningen en de felgekleurde figuren sprak me aan.

Vervolgens deed ik een stijl-experiment waarin ik foto’s van mensen probeerde te combineren tot een nieuwe mens. Mijn inspiratiebron was hier fotograaf Ruud van Empel, die lichaamsdelen van kinderen combineert tot nieuwe – niet echt bestaande – kinderen. (Marbus, z.d.) Dit blijkt lastig om succesvol te doen met gevonden foto’s, en de werkwijze inspireerde mij niet verder.

Ik besloot meerdere technieken te verkennen. Ik kocht een aantal hoofden van piepschuim, die ik fotografeerde en bewerkte in photoshop. Ik onderzocht hoe de toeschouwer zich zou kunnen inleven in mensfiguren van anorganische materialen. Waarnaast hoe ik het hele biologische/medische aspect aan de menselijke anatomie kan versterken binnen mijn werk.

05-2
06-2

Na het creëren van deze beelden ging ik op advies van Leanne Wijnsma opzoek naar een wijze waarop ik de objecten meer eigen kon maken.

01-2

Ik bedacht me dat rozen een symbool konden zijn voor de transformerende mens en was benieuwd wat het teweeg zou brengen om ze over tijd te zien bloeien en verwelken. Ik probeerde met echte bloemen een hoofd geheel te bedekken, maar dit materiaal bleek vrij kostbaar en onhandelbaar.

02-2

Omdat ik ‘mens versus natuur’ wel interessant vond, besloot ik verder te werken met kunstplanten. Om zo trouw te blijven aan het gebruik van anorganisch materiaal en in de hoop dat het een handelbaarder materiaal zou zijn. Ik bedekte het hoofd met bladeren en maakte foto’s die ik nabewerkte in photoshop.

03-2

Ik vond dit beeld vanwege het hoge licht/donker contrast in combinatie met felle sprekende kleuren sterk. Het leunt richting een röntgenfoto-achtige stijl. De anorganische kenmerken van de gekozen materialen blijven zichtbaar, wat ik belangrijk vond sinds het begin. Tijdens een tussentijdse schouw sprak ik klasgenoten die verschillende associaties hadden bij mijn werk. De opvallendste waren klimaatverandering en beklemming/onderdrukking. Via deze weg kwam ik er dus achter welke werkwijze en beeldelementen in mijn optiek het meest tot de verbeelding zouden spreken bij de toeschouwer.

04-2

Een eerder idee was om een mensenleven te vangen in 5 portretten. Maar ik besloot tijdens een laatste feedbackgesprek met Wietske de Klerk om binnen deze stijl aanvullende portret-series te maken in de vorm van tweeluiken. De tweeluiken baseer ik op generationele thematiek en mijn materiaalkeuze laat ik daarop aansluiten.

Zo zien we in het Millennial-tweeluik de kunststof bladeren terug. Deze symboliseren de tweedeling van belangen binnen de millennial-generatie. Ze zijn materialistisch en leven in een wegwerpcultuur met een wereldwijd overschot aan plastic-afval. Ze dragen bij aan een online cultuur waarin rijke influencers gevolgd worden als afgoden die bepalen wat hip is. (Kay, 2018) Maar anderzijds zijn klimaatverandering, inclusiviteit, armoedebestrijding en (gender)gelijkheid steeds belangrijker. (Cheng, 2019) De generatie spreekt erover zich ongehoord en onbegrepen te voelen. Er wordt verwacht van hen dat ze aan de kantlijn staan terwijl anderen de toekomst van hun wereld bepalen, ondanks het feit dat zij – historisch gezien – de hoogst opgeleide generatie jongeren zijn. (Herosmyth, 2017) Millennials worden verblind/afgeleid met materialistische zaken die als onkruid een steeds groter deel van hun leven overwoekeren. Hun stem wordt afgenomen. Er wordt geacht dat zij enkel dienen te luisteren naar wat hen wordt opgelegd door oudere generaties.

In het linkerbeeld zien we de inwendige samenstelling van deze generatie. Ik werkte met water, licht en punaises. Omdat polen smelten, het waterpeil stijgt en steeds meer (jonge) mensen zelfs in de westerse wereld een schaarste ervaren aan schoon water, (Davey, Bosman, & Smith, 2019) is het water op aarde een relevant thema voor de millennial. (Walsh, 2018) . De combinatie van water en licht kan verblindend zijn, wat het gevoel symboliseert dat informatie aan hen onthouden wordt. (Davey et al., 2019) De drie punaises symboliseren hun allereerste cellen. De millennials ervaren vanaf hun creatie al een driedeling in identiteit; wie zij verwacht worden te zijn en de daarmee gepaarde prestatiedruk, (Kerstens, 2019) hoe andere hen aanschouwen via bijvoorbeeld social media (Cheng, 2019) en wie zij daadwerkelijk zelf achten te zijn. (Li, 2018)

Deze portretten zijn gefotografeerd met een iPhone, het anker van de millennial-generatie.

De toekomst van…

Wat me het meest heeft geïnspireerd is het combineren van eigen fascinaties. Zoals de notie dat de mens transformatief is, beeldelementen uit de medische sector, het toekennen van emotie aan anorganische materialen, het juxtaposeren van klassieke en moderne elementen, reflectie op wie de mens is/was en hoe dit visuele kenmerken beïnvloedt.

Ik kwam onder andere tot de conclusie dat men in sommige gevallen kan spreken van: “The material is the message.” (Mijn variatie op: “The medium is the message”.) Gezien het materiaalgebruik inzage biedt in de generationaliteit van de afgebeelde mens.

Ik heb veel steun gehad aan mijn feedback-buddy Emma Tijssen. De feedback-flow was een constante stroom en we werkten binnen vergelijkbare thematiek waardoor we veel mogelijkheden zagen om hierover te sparren en zo elkaars projecten te verheffen.

In mijn toekomst als CMD-professional zal ik blijven proberen om autonome experimenten in te zetten ten behoeve van de ontwikkeling van het verhaal in mijn werk. Het is een gestructureerde manier om vrijheid te genereren binnen het ontwerpproces, die toch doelgericht is en leidt tot unieke ondervindingen. Ik zal in een potentieel vergelijkbaar project voortaan wel proberen om hoofdthema’s en onderzoeksvragen in een eerder stadium te verduidelijken voor mezelf om zo het autonome proces eerder te starten.

English Synopsis:

Using creative research methods and image experiments, this project offers insight into how the assignment of emotion to synthetic materials is generated in graphic work. With this autonomous method, I demonstrate that simulating human traits with synthetic materials activates an associative way of thinking that leads to the generation of emotion.

Bronnen:

Artsper Magazine. (2018, 12 november). 8 Artists Creating Hyper-Realistic Sculptures | Artsper Magazine. Geraadpleegd op 9 september 2019, van https://blog.artsper.com/en/get-inspired/tour-hyperrealist-sculptors/

Bettridge, T. (2018, 24 mei). How Do I Feel More? A Weekend With JORDAN WOLFSON – 032c. Geraadpleegd op 13 oktober 2019, van https://032c.com/jordan-wolfson/

Cheng, M. (2019, 19 juni). 8 Characteristics Of Millennials That Support Sustainable Development Goals (SDGs). Geraadpleegd op 15 oktober 2019, van https://www.forbes.com/sites/margueritacheng/2019/06/19/8-characteristics-of-millennials-that-support-sustainable-development-goals-sdgs/#3f2c2f1f29b7

Davey, M., Bosman, J., & Smith, M. (2019, 25 april). Flint’s Water Crisis Started 5 Years Ago. It’s Not Over. Geraadpleegd op 17 oktober 2019, van https://www.nytimes.com/2019/04/25/us/flint-water-crisis.html

Herosmyth. (2017, 6 juni). 41 Revealing Statistics About Millennials Every Marketer Should Know | Blog [Blogpost]. Geraadpleegd op 15 oktober 2019, van https://www.herosmyth.com/article/41-revealing-statistics-about-millennials-every-marketer-should-know

Kay, K. (2018, 2 juli). Millennial ‘influencers’ who are the new stars of web advertising. Geraadpleegd op 18 oktober 2019, van https://www.theguardian.com/fashion/2017/may/27/millenial-influencers-new-stars-web-advertising-marketing-luxury-brands

Kerstens, B. (2019, 1 februari). Privacy settings. Geraadpleegd op 17 oktober 2019, van https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.ad.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252fbinnenland%252fvijf-redenen-waarom-zoveel-millennials-thuiszitten-met-een-burn-out%25257Eabaf123a%252f

Li, M. (2018, 13 september). Millennials: Technology and the Quarter-Life Identity Crisis. Geraadpleegd op 17 oktober 2019, van https://www.themindfulword.org/2018/identity-crisis-millennial-generation

Marbus, A. (z.d.). ANDERS: DE KINDERTIJD VAN RUUD VAN EMPEL – ARTtube. Geraadpleegd op 12 oktober 2019, van https://www.arttube.nl/blog/anders-de-kindertijd-van-ruud-van-empel

Rogers, S. A. (2013, 16 juli). Body Art: Creations Made of Human Flesh, Blood & Bones. Geraadpleegd op 9 september 2019, van https://weburbanist.com/2010/08/23/body-art-creations-made-of-human-flesh-blood-bones/

van Zeil, W. (2016, 7 juli). Mensen lieten zich graag door kunst bedriegen. Geraadpleegd op 9 september 2019, van https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/mensen-lieten-zich-graag-door-kunst-bedriegen~b27357e1/

Walsh, J. (2018, 4 juni). Words On Water #21: Jennifer Walsh on Being a Millennial in the Water Sector. Geraadpleegd op 16 oktober 2019, van https://wordsonwaterwef.com/2018/02/12/words-on-water-jennifer-walsh-on-being-a-millennial-in-the-water-sector/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *