Leven met een anxietas

PREMISSE EN SYNOPSIS

Leven met een angststoornis, hoe het je belemmert
en waarom erover praten zo belangrijk is.

Definitie ‘Anxietas’: Ook wel piekerstoornis of gegeneraliseerde angststoornis genoemd. Of het nu gaat om je eigen veiligheid of gezondheid, of om die van een ander: als je last hebt van anxietas ben je erg bezorgd en angstig over alles wat mis kan gaan, je kunt dan nachtenlang piekeren. Ik heb deze angststoornis en dit iets waar ik in het dagelijks leven mee om moet gaan. In Nederland heeft 1 op de 5 mensen last van een angststoornis. Het kan je dagelijks leven belemmeren, toch blijft erover praten lastig. Maar een gesprek kan een eerste stap zijn naar een oplossing (Hey Het Is Oké, 2019). Daarom ga ik me bezig houden met het bespreken en bespreekbaar maken van angststoornissen.


CONTEXT, SCOPE EN DEFINITIE

In 2017 waren er in Nederland naar schatting 424.600 mensen die onder behandeling waren bij de huisarts voor een angststoornis: 141.700 mannen en 282.900 vrouwen (Volksgezondheidszorg, 2017).

Zelf weet ik pas kort dat ik een angststoornis heb. Daarom hoop ik meer te leren over mijn angststoornis en hoe ik ermee om moet gaan. Wat mij eraan fascineert is dat het niet altijd zichtbaar is dus vaak niet te herkennen. De gevolgen van een angststoornis kunnen divers zijn:

  • Een gevoel van spanning of angst: Je continu gespannen voelen of onrustig zijn
  • Lichamelijke verschijnselen: Bonsent hart, zweten, trillen, licht in het hoofd, spieren spannen zich aan, hartkloppingen, enzovoort.
  • Rampdenken: Niet alleen denken aan concrete gevaren zoals een hartaanval, maar ook aan ‘sociale gevaren’, zoals beledigd of gekwetst worden, of om werk en aanzien te verliezen.
  • Vermijdingsgedrag: Iemand met een angst (fobie) voor liften, zal proberen liften te vermijden. Omdat hij nooit met een lift in aanraking komt, heeft hij geen last van zijn angst maar zou houd je de angst in stand.
    (Dr. A.A. Vendrig, 2017)

Ook zijn er heel veel verschillende vormen (zie bijlage 1). Persoonlijk vind ik het moeilijk te omschrijven hoe het voelt en waarom je erdoor belemmert kan worden. Dit maakt dat mijn omgeving het vaak niet begrijpt of moeite heeft het serieus te nemen. Ik krijg vaak reacties als  ‘hoezo maak je je zorgen? Dat is toch niet nodig’ of ‘je haalt altijd hoge cijfers, je moet je niet aanstellen’. We praten makkelijker over onze buikpijn dan over onze paniekaanvallen. Vaak bang voor onbegrip, stigmatisering en buitengesloten worden (GGZ nieuws, n.d.).

Daarom wil ik de aandacht vragen voor angststoornissen. Het belangrijkste wat ik eruit wil halen is dat mensen erover gaan praten. Daarom is mijn hoofdvraag: Hoe maak je angststoornissen bespreekbaar?


METHODE EN AANPAK

Om mijn hoofdvraag te kunnen beantwoorden heb ik de volgende deelvragen behandeld binnen mijn onderzoek:

DEELVRAGEN
Inhoud
>Hoe kan mijn uitwerking laten zien wat een angststoornis is?
>Hoe ervaart iemand met een angststoornis zijn/haar aandoening?
>Wat voor hulp heeft iemand met een angststoornis nodig?

Uitwerking
>Welk gevoel wil ik overbrengen?
>Met welke middelen kan ik dit gevoel het beste overbrengen?
>Hoe kan ik ervoor zorgen dat d.m.v. mijn ontwerp mensen het gesprek starten over angststoornissen?

Hiervoor maak ik gebruik van de volgende methodes


*Gebruikte methodes (HAN & HVA, 2016)

Leanne, docent CMD en experience design expert, gaf mij als feedback dat het bij mij vooral zal gaan om het onderzoek en hoe ik mijn vorm ga onderbouwen. Mijn doel is het gesprek starten dus wil ik daar eerst zelf het voortouw in nemen (zie bijlage 2).


MOST RELEVANT KNOWLEDGE / BEST PRACTICES

Aan het begin van het project was ik nog zoekende over de vorm waarmee ik wilde werken. Mijn thema was nog vrij breed, ‘ psychische aandoeningen visualiseren’. Eerst bedacht ik te gaan illustreren omdat ik mezelf uit wilde dagen.

Inspiratiebeelden – psychische aandoeningen

Om gerichter te kunnen werken besloot ik me te focussen op 1 mentale aandoening, angststoornissen.

Best practices – campagnes over psychische aandoeningen

Hiervoor deed ik onderzoek naar campagnes omtrent het thema psychische aandoeningen om te zien hoe zij deze boodschap communiceren.Wat me opvalt is dat bij alle drie hetzelfde centraal staat. Het mag gezien of gehoord worden.


PROCES EN UITWERKING

Mijn eerste idee was om een ervaring te creëren waarbij mensen een dagelijkse taak moeten uitvoeren maar dan met een angststoornis. Hierbij werd ik geïnspireerd door een YouTube filmpje (unholy one, 2016). De man gaat een kringloop winkel in en het beeld is zo gemaakt dat je zijn paniekaanval meemaakt. Dit is wat ik ook voor me zag maar dan in real-life voor op de expositie.

Eerst heb ik geëxperimenteerd met geluid omdat ik nog nooit met sound design had gewerkt.

Deze geluiden heb ik in adobe audition bewerkt en voornamelijk ‘zenuwachtig makende’ geluiden ontwikkeld. Na een paar weken te stoeien realiseerde ik me dat de ervaring heel erg individueel zou worden.

Pauline gaf me als advies terug te kijken naar mijn research proposal, wat wilde ik precies overbrengen? En werkt dat wel in deze vorm? Daaruit trok ik de conclusie dat deze vorm moest vervallen, ik wilde terug naar illustratie.

Toch wilde nog steeds de ervaring delen. Zo kwam ik op het idee om een interactieve animatie te maken die de ervaring van angst laat zien.

Na de feedback van mijn peers en docenten te hebben verzameld over de storyboards koos ik voor idee 2. Deze had de meest echte vorm en sprak mensen daardoor het meeste aan.

Illustrator proces – uitwerking storyboard

Tijdens de proef schouw gaf ik aan een character te willen creëren om het realistisch te maken en dit te gaan doen via stijlexperimenten. Mensen moeten zichzelf  of iemand erin kunnen herkennen om het echt goed over te laten komen (feedback van Leanne).

Character creatie – proces

Zo kwam ik op dit character. Eerst hield ik heel erg vast aan het idee dat het genderloos moest zijn zodat iedereen zich erin kon herkennen. Maar dit werden allemaal hele onrealistische vormen. Uiteindelijk heb ik toch gekozen voor een meisje omdat het grootste deel van de mensen met een angststoornis bestaat uit vrouwen (Volksgezondheidszorg, 2017).

Het uiterlijk heb ik gebaseerd op wat mijn psycholoog mij adviseerde. “Als je angst voelt kan je dit zien als het bange meisje in jou, zij lijkt niet op jou en is dus ook geen onderdeel van jou. Je moet je haar voorstellen als een personage die in je hoofd leeft en soms opduikt. Zij hoort bij jou maar bepaalt niet wie jij bent” (M. van Doorn, 2019). Met deze tip ben ik zelf mijn innerlijke bange meisje  gaan visualiseren en dit is wat ik zag.


EINDRESULTAAT

Mijn eindresultaat bestaat uit een animatie die een paniekaanval weergeeft, ontstaan vanuit angst.

Toelichting/instructie

Polsbandjes

Deze zullen in een grabbel bak naast de de scanner staan. Erop staan één van de vier hulpmiddelen.

Interactie – RFID scan voor verloop animatie

Daarna kiezen ze aan de hand van hun gekozen polsbandje één van de vier hulpmiddelen om te scannen. De vier symbolen staan voor de vier hoofd behoeftes van iemand met een angststoornis. Deze heb ik bepaald aan de hand van mijn interviews en gesprekken met mensen met een angststoornis of andere psychische aandoeningen waarbij deze vier genoemd werden.

1) Gesprekspartner

2) Motivatie speech

3) Luisterend oor

4) Aandacht/Affectie

Door één van de symbolen te scannen zal de animatie in fases afspelen. Per scan verdwijnen er een aantal wolken en neemt de ernst van de situatie dus af. Dat zie je terug in haar expressie, de achtergrondkleur en het geluid neemt af.

Storyboard animatie

Geluid

Fase 1: Hyperventilatie & hartkloppingen (tijdens animatie)
Fase 2: Hyperventilatie & hartkloppingen (tijdens animatie)
Fase 3: Opluchting (einde animatie)

REFLECTIE

Dit project heeft me heel veel geleerd over mezelf maar ook over wie ik ben als ontwerper. Ik heb geleerd dat mijn waarden als ontwerper hem zit in storytelling en daarmee mensen helpen of bewust maken. Daar wil ik vanaf nu me meer op richten.

Het project is voor mij niet altijd makkelijk geweest omdat het onderwerp erg persoonlijk is. In week 1 van Seminar kreeg ik zelf de diagnose dat ik een angststoornis heb. Hier heb ik een behoorlijke emotionele rollercoaster van gehad. Veel nieuwe inzichten en ook acceptatie van het gevoel waardoor mijn energie en motivatie veel daalde. Tegelijkertijd kon ik door dit thema door te voeren in mijn project me wel helemaal inleven en ook leren over mijn diagnose en hoe ik ermee om moet gaan.

Al met al ben ik blij met het eind resultaat. Wat ik wel anders had willen doen is de hoeveelheid. Less is more is voor mij de grootste les. Ik wilde teveel zeggen, teveel laten zien en streefde te erg naar een ultieme oplossing. Daardoor legde ik de druk erg hoog en heb ik in plaats van één ding helemaal ‘perfect’ uit te werken veel dingen ‘net goed genoeg’ gemaakt. Vanaf nu wil ik kwaliteit boven kwantiteit stellen.


AANBEVELINGEN

Psychische aandoeningen moet maken besproken worden en ik ben van mening dat dit moet starten bij scholen. Voornamelijk jongeren worden tegenwoordig getroffen door psychische aandoeningen en daar moet meer aandacht voor komen. Mijn advies zou zijn om er lessen over te geven, net als dat we dit doen voor seksuele voorlichting. Leer ze dat ze niet gek zijn zodat ze ze niet gek worden.


BRONNEN

Most relevant knowledge / Best practices

Inspiratie

Documentaires

Tutorials

Locaties/colleges bezocht

  • Tropenmuseum (30 april, 2019)
  • Inspiratiecollege Experience design – gegeven door Leanne Wijnsma (9 mei, 2019)
  • Enversed – Virtual Reality game center (15 mei, 2019)
  • Inspiratiecollege Het nut van persoonlijke/ autonome projecten – gegeven door Sophie Rust (20 mei, 2019)

BIJLAGE

Bijlage 1: Type angststoornissen – Informatie is afkomstig van de Hey Het Is Oké campagne (zie bronnenlijst)

Bijlage 2: Interviews / Gesprekken

  • Babbe Helmus (17 april 2019). Gesprek – over psychische aandoeningen vorm geven.
  • Esmee Kappers (22 april 2019). Gesprek – over (gekozen) psychische aandoeningen vorm geven
  • Robert van Delft (10 mei 2019). Interview – over zijn angststoornis.
  • Scarlett Maassen (13  mei 2019). Interview – over haar angststoornis.
  • Monique Nagtegaal  (13 mei 2019). Gesprek – over haar faalangst
  • Sylke van der Veer (17 mei 2019). Docent CMD en expert op het gebied van experience design. Expert Interview – over haar paniekaanvallen
  • Tussentijdse peer reviews – Studio 5C: Romy van Essen, Danique Thomas, Vera Vergeer, Wessel Wegerif, Noah Tamaëla, Laura Vernooij

Expert Interviews

  • Tim van der Grinten (15 mei 2019). Eigenaar en game-creator bij Enversed, expert game en experience design. Expert Interview – over experience design en Virtual Reality
  • Leanne Wijnsma (21 mei 2019). Expert Interview/feedback – over experience design en mijn gekozen storyboard

English Summary

Even tho 1 in 5 people suffer from anxiety it is not often talked about. Anxiety has many forms and I recently discovered I have an anxiety disorder. Learning and talking about it made me realize so much about myself and it’s been controlling my life more than I thought. I want to spread the word and help others having the same struggles. During this period I have spoken to allot of people, with or without anxiety. The overall conclusion of my research was that people want to know what it is like or they want to be able to give people insight. This inspired me to create an animation, showing people what a panic attack caused by anxiety can be like. The interaction I added shows people ways they can help. It’s insightful and sends a positive message.

Dankwoord

Ik wil voornamelijk iedereen bedanken met wie ik heb mogen praten over angststoornissen. Samen met jullie heb ik een eerste stap gezet naar mijn doel en met jullie hulp heb ik iets neer kunnen zetten waar ik trots op ben. Iets waarvan ik zeker weet dat het gesprekken gaat starten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *