HEVESKES

In de animatiefilm ‘Heveskes’ wordt het verhaal van een vergeten kerk op een vernieuwende manier aan het licht gebracht door een combinatie van analoge en digitale animatie.


INLEIDING

Ik groeide op in Groningen, Dorkwerd om precies te zijn. In dit dorp staan 3 huizen, een kerk en een begraafplaats. Als kind speelde ik in dat oude kerkje en op het kerkhof daarom heen. De verhalen en de geschiedenis van dit soort oude kerken hebben mij altijd al enorm geïnteresseerd, ik ben er mee opgegroeid. Steeds meer kerken in Nederland staan leeg en hebben hun functie verloren. Nu ze die functie verliezen, dreigen ze vergeten te worden. Sommige kerken krijgen een nieuwe functie, zoals een bibliotheek of sportschool (Raats, 2012). Maar nog steeds staan ze vaak leeg, als het enige overblijfsel van een dorp of van een gemeenschap die vroeger bestond en met de tijd verdwenen is. Een voorbeeld hiervan is de kerk van Heveskes in Delfzijl. Dit oude, statige gebouw staat verloren op een industrieterrein (Stichting Oude Groninger Kerken & Kerk Heveskes, z.d.). Op afbeelding 1 is het contrast tussen de oude kerk en het industrieterrein goed te zien.

Afbeelding 1 (Bron: Gemeente Delfzijl, 2017)

“Religieus erfgoed is een vorm van cultureel erfgoed die kan worden omschreven als: Materiële of immateriële cultuuruitingen uit het verleden met een specifieke religieuze achtergrond die een unieke waarde vertegenwoordigen en/of een bijdrage kunnen leveren aan het identiteitsbesef van een gemeenschap, volk, natie of werelddeel of iets vertellen over het ontstaan van de normen en waarden van die samenleving” (Nelissen, 2008).


CONTEXT, SCOPE EN DEFINITIE

Ik heb er voor gekozen om mij helemaal te focussen op 1 kerk, waar mijn fascinatie begonnen is: Heveskes.

Mijn hoofdvraag is: Hoe kan ik het oude verhaal van Heveskes op een vernieuwende manier vertellen?

Daarbij heb ik de volgende deelvragen opgesteld:

  • Wat zijn de verhalen rondom leegstaande kerken?
  • Welke manieren kan ik gebruiken om deze verhalen te vertellen?
  • Hoe zorg ik er voor dat het eindproduct dat ik oplever het erfgoed van Heveskes interessanter maakt?

Ik vind het belangrijk om het verhaal van deze kerk over te dragen en op deze manier meer interesse te genereren voor religieus erfgoed. Ik vind het zelf namelijk heel interessant en wil dat graag met anderen delen. Tevens is mijn onderzoek relevant voor de maatschappij omdat er op deze manier meer aandacht komt voor vergeten religieus en cultureel erfgoed. Want wanneer er gebouwen leegstaan zorgt dat voor verloedering (VNG, z.d.). Verder is het relevant om nu te onderzoeken, omdat 2018 het Europees jaar van het cultureel erfgoed is (Redactie Cultureel Erfgoed, z.d.).

Most Relevant Knowledge

Ik heb onder andere theoretisch onderzoek gedaan. Bij dit onderzoek heb ik veel gekeken naar de geschiedenis van verschillende kerken, met name uit Groningen. Ik heb geleerd over de bouwstijlen en inrichting van  middeleeuwse kerken. Door dit onderzoek kwam ik achter de geschiedenis, de mythen en interessante feiten die ik heb kunnen verwerken in mijn animatiefilm (Plas & Plas, 2008).

Ook heb ik ook onderzoek gedaan naar de kerk van Heveskes. Ik ben er naar toe geweest en heb verschillende mensen gesproken die veel over geschiedenis van het dorpje en de kerk weten. Dit is van groot belang geweest bij het vormen van het verhaal voor de film. Ook heb ik oude krantenartikelen en foto’s van het dorp en de kerk bestudeerd (Veltman, 2010).

Daarnaast heb ik onderzoek gedaan naar de theorie achter hetgeen dat ik gemaakt heb. De ’12 principles of animation’ waren voor mij als beginner heel belangrijk. Ik heb geprobeerd om ‘anticipation’ (de kijker voorbereiden op een actie), ‘staging’ (aan de kijker laten zien wat het belangrijkste is in een scene) en ‘exaggeration’ (overdrijven zodat het natuurlijker overkomt) toe te passen (AlanBeckerTutorials, 2017). In afbeelding 2 is een voorbeeld te zien van hoe ik anticipation heb toegepast. De protagonist kijkt naar het kruis zodat de kijken weet dat daar iets mee gaat gebeuren.

Ook heb ik onderzoek gedaan naar kleurgebruik in storytelling. Zo heb ik geleerd dat je met kleurgebruik verschillende tijden en plaatsen kan aanduiden (Criswell, 2015). Dit heb ik toegepast in de scenes van mijn animatiefilm waar we terug in de tijd gaan. Verder heb ik onderzoek gedaan naar het gebruik van geluid in film. Ik heb geleerd over diëgetisch en non-diëgetisch geluid en ambience (Chattopadhyay, 2017), over soundscapes en soundeffects en wat je hier mee kan bereiken in film (LightsFilmSchool, 2013). Dit heb ik toegepast om de sfeer van mijn film beter over te laten komen bij het publiek.


METHODE EN AANPAK

Om een antwoord te vinden op mijn onderzoeksvraag heb ik de volgende technieken gebruikt:

  • Praten met experts
  • Fysiek religieus erfgoed bezoeken
  • Literatuur onderzoek
  • Online onderzoek
  • Experimenteren met verschillende vormen van verhalen vertellen
  • (Voor mij) nieuwe technieken leren op het gebied van storytelling, zoals animeren.

Tijdens de eerste weken heb ik mij bezig gehouden met het verzamelen van inspiratie en bronnen. Vanaf week 2 ben ik iedere week iets gaan maken en heb daar feedback op gevraagd. Zo ben ik iteratief te werk gegaan.

Best Practice

Aan de hand van verschillende inspiratiebronnen en een best practice onderzoek heb ik mijn onderzoek en eindproduct vormgegeven. In afbeelding 3 en 4 is per bron terug te zien hoe het mij heeft geïnspireerd en hoe ik het heb toegepast op mijn eigen werk.

Afbeelding 3
Afbeelding 4

UITVOERING EN EXPERIMENTEN

Om het maakproces inzichtelijk te maken, laat ik het op chronologische volgorde zien. Ik noem daarbij de productieweken en de projectweken.

Week 3 (productieweek 1):

In week 3 ben ik naar Heveskes geweest. Daar heb ik foto’s gemaakt en sfeerbeelden gefilmd.

Uit de feedback die ik kreeg bleek dat mijn medestudenten de spannende sfeer interessant vonden. Ik had op dat moment 2 concepten: een fotoserie en een video in documentairestijl.

Week 4 (productieweek 2):

In week 4 heb ik besloten om het verhaal van Heveskes te vertellen. Om te beginnen koos ik er voor om dat aan de hand van 3 karakters te doen. De karakters zijn gekozen op basis van wat ik in de kerk heb gezien en over de kerk heb gelezen: een lieveheersbeestje, een vogel en een spook. Omdat ik verschillende manieren van verhalen vertellen wou leren, heb ik besloten om me te storten op het leren van animatie, zowel analoog als digitaal. Zo ontstond het derde concept.

In de volgende compilatievideo zijn mijn video’s van deze week te zien.

Week 5 (productieweek 3):

In week 5 heb ik besloten om een combinatie van stopmotion en digitale animatie te gebruiken en daar mee door te gaan. Ik heb de karakters beter uitgewerkt en voor ieder karakter een pop gemaakt.

In de volgende compilatievideo zijn mijn video’s van deze week te zien.

Week 6 (productieweek 4):

In week 6 heb ik het verhaal aangepast. De 3 karakters kwamen niet over zoals ik dat voor ogen had. Daarom heb ik er voor gekozen om alleen het lieveheersbeestje te behouden, uit feedback kreeg ik te horen dat dit het sterkste personage is. Het lieveheersbeestje vertelt nu het verhaal en de geschiedenis van het gebouw. Zo ontstond het vierde concept. In de volgende compilatievideo zijn de video’s die ik deze week heb gemaakt te zien.

Week 7 (productieweek 5):

In week 7 heb ik de audiotrack gemaakt en de laatste aanpassingen gemaakt aan de video. In chronologische volgorde van aanpassen zijn hieronder vier versies te bekijken. Tijdens het itereren is er licht, voice over en een audiotrack toegevoegd.

MIJN EINDWERK: HEVESKES


EVALUATIE EN CONCLUSIE

Uit mijn onderzoek en maakproces kan ik concluderen dat het een interessante uitdaging is om voor mij nieuwe technieken te leren op het gebied van animatie te leren en die meteen toepassen. De technische dingen die ik heb geleerd hielpen mij in het vormen van het verhaal van de film. Het theoretische onderzoek naar de geschiedenis van Heveskes heeft mij daarbij ook uitgedaagd om meer technieken op het gebied van animatie te leren.

Op de vraag: ‘Hoe kan ik het oude verhaal van de vergeten kerk van Heveskes op een vernieuwende manier vertellen?’ kan ik antwoorden dat de animatiefilm zoals ik die heb gemaakt een goede vorm is. Dit is in de context van religieus erfgoed vernieuwend.


DE TOEKOMST

In de toekomst ga ik verder met dit project. Ik ga van meer leegstaande gebouwen de verhalen uitzoeken en zal mij blijven ontwikkelen op het gebied van animatie.


DANKWOORD

Ik wil Dagmar Donners, Juri Teijgeler en Madris Duric bedanken voor hun opbouwende feedback, kritische blik en goede adviezen. Ik wil Stan van Lingen bedanken voor het inspreken van de voice over. Ten slotte wil ik mijn medestudenten bedanken voor alle feedback en inspiratie.


BRONNEN

4th Estate. (2008, 20 november). This Is Where We Live [Video]. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://vimeo.com/2295261

Aardman Animations, Studd, W., & Patterson, E. (2014). Dot [Video]. Geraadpleegd op 15 januari 2019, van https://www.aardman.com/work/nokia-dot/

AlanBeckerTutorials. (2017, 30 mei). 12 Principles of Animation (Official Full Series) [Video]. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=uDqjIdI4bF4

Bernard, G., Jassem, D., Lhermitte, N. (Producenten), Cahn, s., & Jonze, S. (Regisseurs). (2011). Mourir aupres de toi [Film]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://leonardcohenanimation.com/Mourir-aupres-de-toi

Bingham, B. (2010, 10 september). Monty Python’s Flying Circus Animation Part 1 [Video]. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=mA973KVWyr4

Chattopadhyay, B. (2017). Reconstructing atmospheres: Ambient sound in film and media production. Communication and the Public, 2(4), 352–364. https://doi.org/10.1177/2057047317742171

Colburn, M. (2015, 3 augustus). trailer for MYTH LABS (2008) by Martha Colburn [Video]. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=qH8c5nu_McY­

Criswell. (2015, 29 juli). Colour In Storytelling | CRISWELL | Cinema Cartography [Video]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=aXgFcNUWqX0

Donaghey, A. (Producent), Lowery, D. (Regisseur). (2017). A Ghost Story [Film]. New York City, NY: A24.

Don’t Hug Me .I’m Scared. (2014, 8 januari). Don’t Hug Me I’m Scared 2 – TIME [Video]. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=vtkGtXtDlQA

De verhalen van Groningen. (z.d.). De verdwenen dorpen bij Delfzijl. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-verdwenen-dorpen-bij-delfzijl

Firth, D. (2014, 16 juli). Salad Fingers Full Series (1-10) [Video]. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=wpVTORX_ifk

Firth, D. (2012, 21 augustus). Sock 5: Three Skins Without Men [Video]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=miQrzviTPQg

Gemeente Delfzijl. (2017b, 29 november). Heveskes [Foto]. Geraadpleegd op 10 januari 2019, van https://www.delfzijl.nl/over-de-gemeente/kunst-en-cultuur_43718/item/kerken_100672.html

LightsFilmSchool. (2013, 30 juli). Sound Design Tutorial For Film: Audio & Pre-Production [Video]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=BWN3RJGUetk

Nelissen, N. (2008). Geloof in de toekomst! Strategisch Plan voor het Religieus Erfgoed. Heeswijk, Nederland: Uitgeverij Berne.

Plas, H., & Plas, W. (2008). Religieus erfgoed in Groningen: oude kerken in de Ommelanden. Bedum, Nederland: Profiel.

Raats, K. (2012). Lege kerkgebouwen: slopen of omdopen? [PDF]. Geraadpleegd op 15 november 2018, van http://www.rooilijn.nl/files/Raats%20RL02-12.pdf

Redactie Cultureel Erfgoed. (z.d.). Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018.Geraadpleegd op 20 november 2018, van https://www.europeeserfgoedjaar.nl/over-het-jaar/

Siicockerill. (2009, 20 mei). Blink Presents : Sorry I’m Late [Video]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=uVaL9gCTqY0

Stichting Oude Groninger Kerken, Kerk Heveskes. (z.d.). Kerk Heveskes | Historie van de kerk. Geraadpleegd op 15 november 2018, van https://www.kerkheveskes.nl/historie

Stichting Paradiso Amsterdam. (z.d.). De Moderne Moraal. Geraadpleegd op 12 januari 2019, van https://www.paradiso.nl/nl/over/glas-in-loodramen/16995

Veltman, D. (2010). Heveskes Krantenknipsels. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van http://www.oosterhoek.com/Heveskes/kranteknipsels/Heveskeskranteknipsels.html

VNG. (z.d.). Raadgever Leegstand. Geraadpleegd op 21 november 2018, van https://vng.nl/raadgevers/fysieke-leefomgeving/leegstand


ENGLISH SUMMARY

I have always been fascinated by old, vacant churches. One church in particular, called Heveskes, really appealed to me. After exploring the history of this building, I decided to tell the story of this church through an audiovisual production. In the animated film ‘Heveskes’ the story of this forgotten church is brought to light in an innovative way through a combination of analogue and digital animation. This concept diary provides insight into my process and development.

Keywords (tags)

Studio Seminar, 2019, Periode B, CMD Studio, Studio 2B, Stopmotion, Animatie, Audiovisueel, 2D Animatie, Erfgoed, Storytelling.

Elisabeth van den Berg – 1716937

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *