Door dik en dun

Iris van Kranenburg | 1714800

INLEIDING

In mijn omgeving heb ik meerdere mensen die al jarenlang kampen met een eetstoornis. Daardoor werd mijn interesse gewekt om meer te weten te komen over eetstoornissen.
Eén iemand uit mijn omgeving blogt, vlogt en vertelt openlijk over haar gevecht met haar eetstoornis. Haar doel? Eetstoornissen bespreekbaar maken en daarmee proberen het taboe verkleinen! (De Vries, z.d.)
Zij heeft mij hiermee zo geïnspireerd, dat ik tijdens Seminar mij wil gaan verdiepen in eetstoornissen en het taboe dat hierop ligt wil proberen te doorbreken.

Bijschrift: een vlog van Inger de Vries

CONTEXT, SCOPE EN DEFINITIE

Tijdens dit project ga ik me verdiepen in eetstoornissen. Maar wat is een eetstoornis eigenlijk? Dit is een ernstige en ingewikkelde psychiatrische ziekte, die gekenmerkt wordt door verstoord eetgedrag en de angst om dik te worden. (Human Concern, z.d.)

Tijdens dit project heb ik me specifiek gefocust op twee eetstoornissen: anorexia en boulimia. Het doel is hetzelfde, namelijk: afvallen. Bij anorexia hebben de mensen de discipline om het ’niet eten’ vol te houden en hongeren zichzelf daarmee uit. Mensen met boulimia geven toe aan hun hongergevoel, waardoor ze eetbuien krijgen en deze ook weer overcompenseren. Uiteindelijk draaien alle eetstoornissen om dwang, controle, veiligheid en het gevoel dat je ergens goed in bent.

Een eetstoornis is lastig te herkennen voor buitenstaanders. Mensen met een eetstoornis praten er niet tot nauwelijks over. Dit komt bijvoorbeeld door onzekerheid, schaamte en het gevoel dat anderen hen niet begrijpen.
Voor buitenstaanders zijn psychische ziektes moeilijk te begrijpen, dus ontwijken ze het onderwerp. Dit maakt dat er vanuit beide kanten eigenlijk niet over gesproken wordt, wat het een taboe maakt.

Wat is een taboe dan precies?
Een taboe is een onderwerp dat niet bespreekbaar is en/of iets waar niet over gepraat mag worden. (“Betekenis ‘taboe'”, z.d.)
Een taboe ontstaat onder andere door onderlinge afspraken, afhankelijk van tijd, cultuur of gewoontes.

In mijn onderzoek staat de volgende hoofdvraag centraal:
Op welke (CMD-)manier kan ik het taboe dat op eetstoornissen ligt verminderen en/of verbreken?

Deze hoofdvraag probeer ik te beantwoorden door middel van de volgende deelvragen:

  1. Wat weten ’buitenstaanders’ van een eetstoornis?
  2. Hoe wordt een eetstoornis beleefd door een ervaringsdeskundige?
  3. Hoe ontstaat een taboe? En hoe is het taboe op eetstoornissen specifiek ontstaan?
  4. Hoe kan ik de beleving van een eetstoornis in beeld en audiodesign verwerken?

METHODE EN AANPAK

Mijn plan van aanpak aan het begin van dit project kan je lezen in mijn research proposal. (Van Kranenburg, 2018)
Mijn onderzoek heb ik verdeeld in drie verschillende onderwerpen.

Eetstoornissen
Eerst heb ik documentaires en series gekeken over eetstoornissen. Deze waren aanvullend, vanuit verschillende perspectieven en met verschillende doelen.
Daarnaast heb ik twee boeken gelezen; de ene is een wetenschappelijk boek over eetstoornissen en het tweede boek wordt gebruikt tijdens de behandeling van mensen met een eetstoornis. Aanvullend hierop heb ik deskresearch gedaan.

Vervolgens heb ik gesprekken gevoerd met ervaringsdeskundigen, die vroeger of op dit moment een eetstoornis hebben (gehad).
Tijdens een gesprek werd ik gewezen op patiëntenorganisatie ’Weet’. Deze organisatie heb ik benaderd en gesproken. Het was erg interessant om ook vanuit hun perspectief het taboe op eetstoornissen te ontdekken.

Taboes
Voor mijn onderzoek naar taboes heb ik voornamelijk deskresearch gedaan. Aanvullend heb ik een paar vragen gesteld aan mijn omgeving.

Bijschrift: de vragen die ik aan mijn omgeving heb gesteld

Professionele zoektocht
Omdat ik nog geen ervaring had met audiodesign, heb ik eerst met een expert (Derk Reneman) gepraat. Na wat tips ben ik me gaan verdiepen in de essentiële elementen binnen audiodesign. Dit heb ik onder andere gedaan door deskresearch, literatuuronderzoek en best practices.
Daarna heb ik andere expert (Ronald van Essen) gevraagd met me mee te denken over het bouwen van een installatie. Hij heeft me inspiratie en tips gegeven.

Bijschrift: inspiratie die ik heb gebruikt tijdens mijn professionele zoektocht

UITVOERIG EN EXPERIMENTEN

Aanvankelijk heb ik me laten inspireren door mijn omgeving en documentaires. De verschillende perspectieven om naar een eetstoornis te kijken, inspireerden mij het meest. Daardoor heb ik gekozen om het onderwerp vanuit de eetstoornis bespreekbaar te maken.
Ik had het voornemen een fotoserie te maken. Hierin was ik zoekende naar welke stijl ik wilde gebruiken.

Bijschrift: eerste (concept)ideeën
Bijschrift: zoekende in fotografie stijl, serie 1

Daarna werd mijn doel concreter: buitenstaanders een kijkje in gedachten geven, zodat ze meer kennis hebben van wat er in het hoofd van iemand met een eetstoornis omgaat.
Dit leidde bij mij tot het idee om audio toe te voegen aan de fotoserie. Verder ben ik gaan experimenteren met portretfotografie en materialen.

Bijschrift: conceptidee 2, met lagen werken
Bijschrift: experimenteren met materialen, fotografie stijl 2

Vervolgens ben ik druk bezig geweest met het schrijven van monologen. Dit kostte veel tijd, omdat ik recht wilde doen aan de gesprekken die ik heb gevoerd met ervaringsdeskundigen.


Ondertussen ben ik naar aanleiding van feedback naar buiten gegaan om meer inspiratie op te doen.

Bijschrift: buiten inspiratie opdoen
Bijschrift: abstracte fotografie, fotografie stijl 3

Omdat ik zo vast liep in de fotoserie met verschillende lagen, heb ik besloten dit idee helemaal los te laten. Ik kreeg de tip om het gevoel te vangen in film, wat mij heeft gebracht tot het volgende idee.

Bijschrift: conceptidee 3, een installatie maken
Bijschrift: stijl 4, ‘basic en simpel’, emoties tonen in alleen gezichtsuitdrukking en lichaamshouding

Om dit idee te kunnen realiseren, heb ik Ronald van Essen als expert gevraagd om met me mee te denken. Hij had waardevolle praktische aanwijzingen om een goede installatie te kunnen exposeren.
Daarnaast heb ik ervaren mensen gevraagd om de audio in te spreken en model te staan, zodat de beleving groot is en de boodschap beter overkomt.

Bijschrift: opstelling voor de eindpresentatie

Uiting boulimia

Uiting anorexia

EVALUATIE EN REFLECTIE

De installatie moet helpen het taboe op eetstoornissen te verminderen. Ik wil een brug slaan tussen degene met een eetstoornis en de omgeving, door woorden te geven aan diens gedachten. Zo hoop ik meer begrip en kennis te creëren bij de omgeving en de drempel te verlagen om te praten over de eetstoornis.

Door de gesprekken die ik heb gevoerd, ben ik me bewust geworden van hoe zwaar het gevecht tegen een eetstoornis is. Ik heb respect voor patiënten die hiermee kampen en begrijp dat het moeilijk is hierover te praten. Ik heb ontdekt dat begrip en medeleven vanuit de omgeving essentieel is voor het herstel. Het taboe vermindert wel, bijvoorbeeld door de aandacht in de media, maar er valt ook zeker nog veel te doen.

Mijn proces was niet altijd voorspoedig. Nadat ik te lang in mijn onderzoek ben blijven hangen, wist ik niet meer waar ik moest beginnen met ontwerpen. Ik heb zelden last van zo’n creatieve blokkade, maar in dit project demotiveerde het me.
Achteraf is de creatieve blokkade ontstaan door twee dingen:

  • Het blijven vasthouden aan de fotoserie
    Omdat ik helemaal in het begin al moest vastleggen wat ik wilde opleveren, voelde ik me ook beperkt in mijn creatieve proces.
  • De angst om te falen
    Ik vond het zó belangrijk om recht te doen aan het gevoel dat een eetstoornis met zich meebrengt, dat ik mezelf hoge eisen stelde. Dit leverde zelfs een angst voor falen op, wat me tegenhield om door te werken.

Voor het volgende project ga ik meer experimenteren met verschillende uitingen om binnen een bepaalde afspraak toch meer vrijheid te ervaren. Daarnaast ga ik die experimenten regelmatig voorleggen aan stakeholders, zodat ik niet bang hoef te zijn dat ik de plank mis sla.

AANBEVELINGEN

Er zijn momenteel veel onbekende eetstoornissen bijgekomen, zoals orthorexia en NAO. Helaas ben ik daar niet aan toegekomen om die verder uit te werken. Voor verder onderzoek beveel ik aan hier aandacht aan te besteden. In dit project moet centraal staan: bewustwording, baseren op de werkelijkheid en een beleving bieden.
Daarbij zou de beleving uitgebreid kunnen worden door middel van bijvoorbeeld Virtual Reality.

BRONNENLIJST

Best practices

Most relevant knowledge

Overige bronnen

ENGLISH SUMMARY

An eating disorder: a complex, physic disease, which is incomprehensible to many. (Fairburn, 2013) The numbers are shocking: every year around 22.300 women are add to the bulimia nervosa list in the Netherlands. The fact that most people die of anorexia nervosa or bulimia nervosa from all psychiatric illnesses is worrying. (GGZ, Rivierduinen, z.d.)
But what is an eating disorder and why is it so dangerous? More important is, what does it to the people who has it and what are the needs behind the eating disorder?
In this blog I will write about the search to the answers to these questions. 

DANKWOORD

Allereerst wil ik de vijf ervaringsdeskundigen die ik heb gesproken bedanken. Vanwege anonimiteit noem ik geen namen, maar zonder hun kwetsbaarheid in het delen van verhalen, had ik dit project nooit zo kunnen vormgeven.
Ook wil ik patiëntenorganisatie ’Weet’ bedanken, voor hun informatie en flyers die ik bij de installatie ga leggen. Als mensen geraakt of getriggerd worden door mijn installatie, kunnen ze bij ’Weet’ terecht voor verdere hulp.
Daarnaast wil ik stemacteurs en modellen bedanken. Caitlin Hullegien heeft de audio ingesproken én model gestaan voor de ’boulimia-installatie’. Voor de ’anorexia-installatie’ heeft Eva Wammes de voice over gedaan en Carina van Veluw heeft model gestaan. Zonder hun medewerking was dit project niet zo krachtig overgekomen.
Tenslotte wil ik alle docenten en mede-studenten, die mij feedback hebben gegeven, bedanken. In het speciaal Ronald van Essen die mij advies gaf over het exposeren van mijn eindresultaat. Uiteraard wil ik ook Madris Duric en Derk Reneman bedanken, die mij tijdens studio Seminar hebben begeleid.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *