Rust voor je hersenen

Koen Vos | 1701791 | Rust voor je hersenen

Inleiding

Hersenen, het belangrijkste deel van je lichaam. Ze zijn continu aan het werk met het aansturen van je lichaam, het verwerken van alles wat er om je heen gebeurd en nog veel meer. Ze verdienen af en toe wel een beetje rust, toch? Tijdens onze slaap kunnen wij ze dit geven. Toch geven we ze die rust veel te weinig. We slapen te weinig en als we dan slapen hebben je hersenen zoveel extra te doen dat schoonmaken er niet van komt. Kunnen wij onze hersenen helpen uit te rusten? Het antwoord is ja. Eerder naar bed en minder kijken naar kunstmatig licht, maar wie heeft daar nou tijd voor? Misschien zijn er nog andere oplossingen die ons kunnen helpen. Ik hoop het, onze gezondheid hangt ervan af…

Context, Scope en Definitie

Onze hersenen werken de hele dag keihard. Ze zien, ruiken, horen, proeven, voelen en verwerken elk moment van de dag. Als we gaan slapen kunnen ze dan eindelijk gaan uitrusten en schoonmaken. 8 uur slaap per nacht is ongeveer de standaard voor een volwassen persoon. Maar hoe werkt slaap?

Om te weten hoe slaap werkt is het belangrijk om 2 stofjes van elkaar te onderscheiden. Cortisol en Melatonine. Cortisol is een stofje wat je overdag aanmaakt omdat je wordt blootgesteld aan licht. Je krijgt er energie van en het zorgt dat je wakker en alert blijft. Melatonine is de tegenhanger en wordt aangemaakt door het ontbreken van licht, de duisternis. Het zorgt ervoor dat je slaperig wordt en dat je graag naar bed wil gaan. Simpel toch? Als we de zon zien zijn we wakker en als hij weggaat gaan we slapen. Zo hebben we dat al een aantal miljoen jaar gedaan. Helaas is de wereld veranderd en is alles niet meer zo gemakkelijk. Een aantal tientallen jaren geleden is namelijk de uitvinding van kunstmatig licht gedaan en onze hersenen weten dit licht nog niet goed te onderscheiden van zonlicht. Hierdoor wordt er op de verkeerde momenten cortisol aangemaakt waardoor onze dag-nacht-cyclus ontregeld raakt.

(Eigen werk, 2018)

Hier zie je hoe je Slaapritme er ongeveer uitziet. Slaap bestaat uit 4 of 5 cycli die op hun beurt weer uit 4 fases bestaan.

We zien dat fase 2 al veel tijd in beslag neemt. Maar stel je voor dat je op je mobiel zit vlak voordat je gaat slapen. Je ogen krijgen dan veel licht te verwerken dus je hersenen gaan ervan uit dat het dag is en gaan cortisol aanmaken. Op deze manier duurt de fase waarin de cortisol moet worden afgebroken nog langer en dit gaat af van de andere fases van je slaap. Het herstellen van je lichaam en de schoonmaak van je hersenen wordt hierdoor minder goed gedaan. Ik vergelijk dit graag het met tandenpoetsen. Als je ze af en toe minder goed poetst blijft er tandplak achter. Als je vaker je tanden niet goed genoeg poetst veranderd die tandplak in tandsteen. Die moet de tandarts voor je weghalen. Als je niet goed slaapt blijft er ook vuil achter in je hersenen die uiteindelijk blijft zitten. Dit kan op latere leeftijd zelfsAlzheimer veroorzaken (Matthew Walker).

Maar hoe kunnen we de schade beperken die kunstmatig licht veroorzaakt aan de hersenen beperken? Onze samenleving is er namelijk op gemaakt dat we heel veel te maken krijgen met kunstmatig licht. Ik ga een oplossing proberen te ontwikkelen voor dit probleem.

Best practice:

Digitale Dementie en Digiziek, Manfred Spitzer, 2012 en 2015.                                                  (Hierin probeert Spitzer de lezer te laten zien hoe gevaarlijk nieuwe technologie is voor ons lichaam omdat de technische revolutie veel sneller gaat dan onze biologische evolutie)

Methode en Aanpak

Ik ga samen met de expertise van slaapdeskundigen, neurologen en chronotherapeuten op zoek naar een oplossing die verder gaat dan alleen advies geven of de gevolgen laat zien want dit zijn niet de beste manieren om mensen van gedrag te laten veranderen. Ik wil niet alleen de expertise lezen maar ook een discussie aangaan met experts en vanuit daar een mening gaan vormen over deze kwestie.

Karin van Rijn is een onderzoeker bij SEIN. Zij onderzoekt doormiddel van de Embletta de hersenactiviteit bij mensen die slapen. Ze focust zich voornamelijk op de impact van licht op de hersenactiviteit van de deelnemers. Zij zoekt ook naar een oplossing voor het schadelijke effect van licht. Ik ga in ieder geval proberen met haar in gesprek te komen om kennis uit te wisselen

Uitvoering en Experimenten

Na dieper onderzoek te hebben gedaan kwam ik erachter dat er een specifiek soort licht verantwoordelijk is voor een verhoogde cortisolaanmaak. Blauwlicht. Dit is veel te vinden in het licht van smartphones, laptops en led licht. Ik wist dat deze apparaten schadelijk waren maar ik wist niet dat een specifiek soort licht de boosdoener was.

(Eigen werk, 2018)

Je ogen werken als een soort prisma. Je krijgt allerlei soorten licht binnen. Wat weer wordt verwerkt door je hersenen. UV licht is erg schadelijk voor je ogen en daarom dragen we een zonnebril als we in de zon kijken. Net boven UV zit blauwlicht. Dit licht zorgt voor een verhoogde cortisol aanmaak.

Na dit ontdekt te hebben veranderde ik mijn oorspronkelijke plan van het maken van een datavisualisatie naar het ontwikkelen van een schild voor dit schadelijke licht. Veel brillenmerken hebben de optie voor een blauwlicht filter bij mensen die een bril op sterkte nodig hebben maar geen bekend merk focust zich volledig op de bescherming voor blauwlicht. Ik ben me toen gaan focussen op het maken van een merk die zich juist inzet voor een beter herstel van de hersenen. Ik heb dit merk Cortì genoemd. Naar het stofje wat we teveel binnen krijgen, cortisol. Maar dan zonder het schadelijke (sol) gedeelte. Ik heb glazen op maat bij glazenfabrikant Hoya laten maken en in een montuur gezet die geschikt is voor zowel mannen als vrouwen.

(Eigen werk, 2018)

 

(Eigen werk, 2018)

Daarnaast heb ik een concept voor glazen ontworpen die schadelijk licht voor specifieke doeleinden weren. De verschillende kleuren voor de sub-merken zijn zo gekozen dat ze aansluiten bij de doelgroep. De glazen zijn gespecificeerd voor zonlicht, computerlicht, licht bij games en licht op feesten en festivals.

Evaluatie en conclusie

Door het toenemende gebruik van mobiele apparaten, laptops en de blootstelling aan kunstmatig licht zal de dreiging van een overprikkeling van de hersenen dreigen. Daarom is het belangrijk om bewust te zijn van het feit dat kunstmatig licht niet bijdraagt aan een goede nachtrust en misschien de nodige maatregelen nemen. Mijn bril is daar een goede manier voor maar zeker niet de enige. We moeten onze technologische revolutie niet afremmen maar wel goed kijken welke gevaren het meebrengt voor ons lichaam en onze geest.

Ik begon met veel enthousiasme deze seminar. Eindelijk een project waar ik zelf een invulling aan kon geven. Ik merkte wel dat wanneer er iets moeizaam of niet goed ging dat de moed even in de schoenen zakte en dat er korte tijd niets gerealiseerd werd. Daaruit heb ik een belangrijke vraag beantwoord: “hoe kom ik aan inspiratie?”. Zoek hem op plekken waar je niet zo gauw komt. Scrap in Rotterdam heeft daarin geholpen, maar ook het binnengaan van winkels waar je niet zo snel komt. Je ziet dan ineens iets en zo kom je weer verder in je iteratieve proces. In het begin wilde ik een datavisualisatie maken van de hersenen die het verschil lieten zien met telefoongebruik en zonder voor het slapen. Nu ben ik uitgekomen op een brillenmerk die hersenen beschermt. Alles is mogelijk zolang je maar blijft verder werken.

De toekomst van …

Ik ga zelf verder met het onderzoeken van dit onderwerp maar mijn aanbeveling voor mensen die zich hier ook mee willen bezig houden is; werk samen met experts op dit gebied. Deze toepassing is juist heel belangrijk voor kinderen omdat hun hersenen zich nog ontwikkelen. Daarom wil ik zo snel mogelijk een speciaal voor kinderen maken. Helaas is dat er nu nog niet van gekomen.

Bronnen

Websites:

Ron Chepesiuk. (Januari 2017). Missing the Dark: Health Effects of Light Pollution. geraadpleegd in mei 2018 via https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2627884/

Jeff Iliff at TED-talk (september 2014). “One more reason to get a good night’s sleep”. Geraadpleegd in mei 2018 via https://www.ted.com/talks/jeff_iliff_one_more_reason_to_get_a_good_night_s_sleep#t-278975

Coenen, A.M.L. (2016). “De slaap en het bed: Een psychobiologische beschouwing”. Geraadpleegd in mei 2018 via http://repository.ubn.ru.nl/handle/2066/54864

Boeken:

Compernolle T. (2015) Ontketen je brein, hoe hyperconnectiviteit en multitasken je hersenen gijzelen en hoe je eraan kunt ontspannen. Geraadpleegd in mei 2018

Spitzer M. Vertaling Marjolein van Velzen (2012). Digitale Dementie geraadpleegd in mei 2018.

Spitzer M. Vertaling Marjolein van Velzen (2015) Digiziek. Geraadpleegd in mei 2018

Walker M. (2017) Why we sleep. Geraadpleegd in mei 2018

Compernolle T. (2015) Ontketen je brein, hoe hyperconnectiviteit en multitasken je hersenen gijzelen en hoe je eraan kunt ontspannen. Geraadpleegd in mei 2018

English Summary

We live in a world dominated by artificial light in for example smartphones but we know little of how that impacts our health. We haven’t noticed the long-term effects yet and in recent studies it becomes clear that our heath could suffer severe consequences. I developed a pair of glasses that counters the dangerous effects created by artificial light, so it dampens the short- and long term impact it has on your health. We shouldn’t however be afraid of our technological revolution but look with more caution to our development and how it impacts our biology.

Dankwoord (optioneel)

Speciale dank gaat uit naar Sylvia van Loos die mij oorspronkelijk gefascineerd heeft laten raken door slaap en mij verder heeft geholpen onderzoek hiernaar te doen.

Een gedachte over “Rust voor je hersenen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *