Is inpakpapier alleen maar leuk?

Anniek Huijgens – 1699374

Inleiding

Tijdens deze Seminar mag je zelf een onderwerp kiezen dat je gaat onderzoeken, Ik heb gekozen voor het onderwerp: Inpakpapier. In inpakpapier komen twee dingen samen, namelijk: illustraties en patronen. Illustraties vind ik fascinerend omdat je een boodschap over kunt brengen zonder woorden. Daarnaast houd ik erg van patronen, ik vind het interessant hoe een patroon in elkaar zit en wat herhaling doet met een afbeelding. Inpakpapier wordt normaal gesproken gebruikt als een middel om cadeautjes in te pakken en het heeft dus een vrolijke lading zonder boodschap. Het lijkt mij juist interessant om met inpakpapier een ernstig maatschappelijk probleem aan te kaarten.

Context, scope en definitie 

Maatschappelijk onderwerp

Ik wil een maatschappelijk onderwerp aan kaarten door middel van inpakpapier. Het onderwerp dat ik aan wil kaarten is de vluchtelingen crisis. Ik wil me specifiek gaan richten op de bootvluchtelingen omdat er in 2017 al 3081 mensen overleden zijn of vermist (UNHCR, 2018). Je hoort hier bijna niks meer over op het nieuws, maar het speelt nog steeds. Ik ben niet de enige die dit onderwerp weer onder de aandacht wil brengen, Bart Peleman en Dirk Schellekens hebben dit namelijk ook gedaan door een opblaasbare vluchteling te maken, die door de grachten van grote steden drijft, zie figuur 1 (Van der Zande, M. 2017). Dit leidde tot veel ophef met als resultaat dat er weer over wordt gepraat.

Figuur 1. De inflatable Refugee dreef vorig jaar september binnen in Mechelen. Overgenomen uit “Reusachtige opblaasbare vluchteling onderweg naar Nederland” van AD, 2017. (https://www.ad.nl/binnenland/reusachtige-opblaasbare-vluchteling-onderweg-naar-nederland~aa53b8bc/) . Copyright 2017, Jonas Verhulst.

Ook in inpakpapier worden vergelijkbare onderwerpen aangekaart. Kijk bijvoorbeeld naar Sinterklaas inpakpapier. Sinterklaas inpakpapier laat al jarenlang de maatschappij weerspiegelen in het inpakpapier. Zo is er in 2007 een print uitgekomen waar de multiculturele samenleving werd afgebeeld. Ook afgelopen jaar is er ingespeeld op een recent onderwerp, namelijk: de zwarte pietendiscussie. De makers van deze print, zie figuur 2, willen dat het sinterklaasfeest weer leuk wordt voor iedereen en daarom staan er op de print, vrouwelijke pieten, pieten met een baard, pieten met een hoofddoek etc. (Lakmaker, Z. 2016).

Figuur 2. Pakpapier voor iedereen. Overgenomen uit van Pieterbaas, 2017. ( http://www.pieterbaas.com/#overpieterbaas). Copyright Pieterbaas.

Verder is er afgelopen jaar ook het ‘boeren cadeaupapier’ geïntroduceerd, dit inpakpapier heeft als doel om de doelgroep bewust te maken van hetgeen dat ze eten en wat de boeren produceren (LTO Noord, 2017). Zij willen door middel van teksten en illustraties bewust maken, dit is te zien in figuur 3.

Figuur 3. Blije Boer. Overgenomen uit ‘BlijeBoer’ boerencadeaupapier, van LTO-shop, z.d (https://www.ltoshop.nl/overig/395-blijeboer-boerencadeaupapier.html). Copyright, z.d. LTO Noord.

Inpakpapier

Inpakpapier bestaat uit een patroon, een patroon begint met een motief. Dit is kan een foto, illustratie, vorm, cijfer, letter etc. zijn. Een motief wordt geplaatst in een rapport, dit is het deel wat zich steeds herhaalt binnen een patroon (Zelstra, B. 2010). De manier van herhalen wordt het verzet genoemd. De meest voorkomende manieren van herhaling zijn het recht-verzet en het half-verzet. Bij een recht-verzet wordt het rapport horizontaal en verticaal op dezelfde manier herhaald (Zelstra, B. 2011). Bij een half-verzet wordt de herhaling gevormd doordat je een de rapporten naast elkaar legt alleen deze plaats je op de helft van het eerste rapport (Zelstra, B. 2011).

Maartje Kuiper is een illustrator uit Utrecht die zich vooral richt op het illustreren van boeken, daarnaast werkt ze in haar vrije tijd aan het maken van patronen. Maartje gaf aan dat zij het belangrijk vind dat een patroon bestaat uit een bijzondere herhaling en veel details (persoonlijke communicatie, 2017). Daarnaast vertelde ze dat zij haar patronen maakt in Illustrator, maar dat ze ook weet dat het in Photoshop gemaakt kan worden (persoonlijke communicatie, 2017).

Onderwerp aankaarten

Shockeren is een voorbeeld van hoe je een onderwerp onder de aandacht kunt brengen. Met shockeren lok je een reactie of een emotie uit bij mensen en ga je vaak over een maatschappelijke grens heen. Met shockeren bereik je een verrassingseffect, bijvoorbeeld: walging, afkeer en sprakeloosheid. Een voorbeeld hiervan is het werk van Max rijkers, student aan de AKV Sint Joost in Den Bosch. Hij wilde een discussie aanwakkeren over het fenomeen de betutteling binnen speeltuinen. Dit heeft hij gedaan door een bord te plaatsen bij een speeltuin met de tekst: ‘Houd uw kinderen aangelijnd a.u.b. Mensen waren beledigd en vonden het belachelijk (van Velthoven, F. 2017). Door mensen te shockeren kun je er dus voor zorgen dat er over een onderwerp wordt gepraat. Dit is iets wat ik voor mijn eindwerk ook interessant vind. Omdat inpakpapier vaak vrolijk is, kan ik een print maken wat men niet verwacht en wat misschien shockeert.

Methode & Aanpak

Tijdens deze Seminar moet je onderzoek gaan doen, hierbij wil ik gebruik maken van een select aantal kaarten uit het CMD Methods Pack.

Ik heb een aantal kaarten uitgekozen die ik uit wil voeren, zie figuur 4.

Figuur 4: CMD methods pack

Uitvoering en Experimenten

Toen ik eenmaal wist wat het onderwerp van mijn inpakpapier zou gaan worden, heb ik een brainstorm gemaakt, zie figuur 5.

Figuur 5: Brainstorm

Nadat ik dit gedaan had, ben ik gaan beelden op gaan zoeken en ben ik gaan schetsen

Figuur 6: Schetsen

Een van de beelden waardoor ik me heb laten inspireren is het werk van Ashkin Honovar, hij maakt ‘shockerende’ beelden die bestaan uit een collage van foto’s (Ashkan Honovar, 2017). Aan de hand van zijn werk ben ik foto’s gaan bewerken op papier en heb ik deze in Photoshop verwerkt tot verschillende patronen, zie figuur 7.

Figuur 7: Patroon schetsen

Vervolgens heb ik aan de hand van deze ontwerpen feedback gevraagd aan Juri en hebben we drie verschillende patronen uitgekozen die ik kon gaan testen met de doelgroep, zie figuur 8.

Figuur 8: Drie patronen om te testen

Aan de hand van deze test ben ik erachter gekomen dat het beeld waarop ik het overleden vluchtelingen jongetje ‘Alan Kurdi’ had afgebeeld, niet gaat werken. Verrassend genoeg vonden de testpersonen, het in illustrator gemaakt patroon van vluchtelingen op een bootje, het beste. Zo gaven sommige aan deze sterk te vinden doordat het een vrolijke print is, maar als je goed kijkt realiseer je dat er iets mis is. Ik heb besloten hiermee verder te gaan. Mijn testresultaten heb ik besproken met Juri en hij gaf mij als feedback om dit patroon met de hand te tekenen. Dit heb ik vervolgens gedaan. Ik heb geschetst op papier, zie figuur 9.

Figuur 9: Schetsen patroon bootvluchtelingen

Deze schetsen heb ik vervolgens overgetekend in Illustrator. Hierbij heb ik me laten inspireren door Liz Edwards, een van de makers van de animatie ‘Sea preayer’(Anrick, 2017). Haar stijl is erg ‘schetsmatig’ en heeft geen perfecte, strakke lijnen. Vervolgens heb ik verschillende prints gemaakt waarbij ik heb gespeeld met kleuren, tekst en grootte, zie figuur 10.

Figuur 10: Schetsen eindwerk

Evaluatie en conclusie

Ik begon met de hoofdvraag: Hoe kan ik inpakpapier gebruiken om jongeren tussen de 15 en de 25 jaar bewust te maken van een maatschappelijk probleem? Door het doen van dit onderzoek ben ik erachter gekomen dat een beeld persoonlijk is en voor jou een andere betekenis kan hebben dan voor iemand anders. Ook ben ik erachter gekomen hoe je een analoog beeld kan combineren met het digitale.

Bronnen:

Anrick. (2017, 2 november). Sea Prayer. Geraadpleegd op 11 januari 2018, van: https://www.unit9.com/project/sea-prayer

Ashkan Honovar. (2017). Faces. Geraadpleegd op 8 januari 2018, van: http://www.ashkanhonarvar.com/index.php/portfolio/faces-1-2/

Lakmaker, Z. (2016, 22 november). Na de intocht: pakpapier voor activisten en nostalgisten. Geraadpleegd op 17 januari 2018, van: https://www.vn.nl/intocht-pakpapier-activisten-en-nostalgisten/

UNHCR. (2018, 17 januari). Mediterranean Situation. Geraadpleegd op 17 januari 2018, van: https://data2.unhcr.org/en/situations/mediterranean

Van der Zande, M. (2017, 20 september). Metershoge opblaasbare vluchteling komt aan in Breda. Geraadpleegd op 17 januari 2018, van: https://nos.nl/artikel/2193936-metershoge-opblaasbare-vluchteling-komt-aan-in-breda.html

Van Veldhoven, F. (2017, 14 december). Wat is het verhaal achter het verkeersbord ‘Houd uw kinderen aangelijnd’. Geraadpleegd op 18 januari 2018, van: http://www.omroepbrabant.nl/?news/272630612/Wat+is+het+verhaal+achter+het+verkeersbord+Houd+uw+kinderen+aangelijnd.aspx

Zelstra, B. (2010, 8 november). Van motief naar doorlopend dessin. Geraadpleegd op 17 januari 2018, van: http://www.modarium.nl/van-motief-naar-doorlopend-dessin/#comments

Zelstra, B. (2011, 15 januari). Een dessin in half verzet. Geraadpleegd op 17 januari 2018, van: http://www.modarium.nl/een-dessin-in-half-verzet/

Zelstra, B. (2011, 30 november). Een dessin in recht verzet. Geraadpleegd op 17 januari 2018, van: http://www.modarium.nl/een-dessin-in-recht-verzet/

Bronnen afbeeldingen:

AD. (2017, 20 september). Reusachtige opblaasbare vluchteling onderweg naar Nederland. Geraadpleegd op 18 januari, van: https://www.ad.nl/binnenland/reusachtige-opblaasbare-vluchteling-onderweg-naar-nederland~aa53b8bc/

LTO Noord. (2017, 28 november). Boerencadeaupapier, ook voor Sinterklaas. Geraadpleegd op 17 januari 2018, van: https://www.ltonoord.nl/nieuws/2017/11/28/boerencadeaupapier-ook-voor-sinterklaas

Pieterbaas. (z.d.). Pakpapier voor iedereen. Geraadpleegd op 18 januari 2018, van: http://www.pieterbaas.com/#overpieterbaas

English summary

During this Seminar you can choose a subject that you are going to research, I have chosen the subject: Wrapping paper. Two things come together in wrapping paper, namely: illustrations and patterns. Illustrations I find fascinating because you can convey a message without words. I also love patterns, I find it interesting how a pattern works and what repetition does with an image. Wrapping paper is normally used to wrap presents and makes people happy. It seems interesting to me to address a serious social problem with wrapping paper.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *