Wat weet jij van hyperrealiteit?

Al langere tijd ben ik gefascineerd over hoe je een eigen werkelijkheid kunt hebben. Deze fascinatie is ontstaan door het boek E-kwadraat (2013) van Pam Grout. Ze toont met behulp van bewijzen aan hoe wij mensen met onze gedachten de werkelijkheid creëren (Grout, P.). Deze interesse bracht mij bij het onderwerp hyperrealiteit.

Hyperrealiteit betekent gecreëerde illusie van de werkelijkheid (Stoffels, T., 28 december 2014). In de media uit zich dit in het feit dat we informatie tot onze beschikking hebben zonder er zelf onderdeel van geweest te zijn. Hierdoor vormen we een onbewuste mening, beeld of indruk van de situatie of het onderwerp.

CONTEXT, SCOPE EN DEFINITIE
In mijn proces ben ik mij gaan verdiepen in hyperrealiteit. Ik was nog niet bekend met het onderwerp, een goed plan hebben is daarom verstandig. Vanuit dit plan kan ik opgaan in het onderwerp, zonder het doel uit het oog te verliezen.

Wat ik te weten wil komen is hoe hyperrealiteit in elkaar zit en of er een structuur te vinden is. Ik hoop mijn publiek bewust te laten ervaren wat hyperrealiteit is. Het is daarom ook belangrijk te weten of er überhaupt wel een hyperrealiteit bestaat? Uit vooronderzoek heb ik een poster gemaakt met de eerst opgestelde onderzoeksvraag:

Figure 1. Poster met informatie uit vooronderzoek.

Eenmaal in het proces heb ik mijn onderzoeksvraag bijgesteld naar:
‘Hoe kan je door het begrijpen van hyperrealiteit tot nieuwe inzichten komen?’

Deelvragen:
1) Welke manier moet worden nagestreefd om hyperrealiteit bewust/herkenbaar te maken?
2) Kan men grip krijgen op de filosofische term hyperrealiteit? Zoja, hoe kan dit?
3) Hoe vertaalt hyperrealiteit zich vanuit media?
4) Welke termen moet men kennen, voordat men het begrip hyperrealiteit kan begrijpen?
5) Welke uitingsvorm op de expositie past het beste bij de conclusie van hyperrealiteit?

Een kunstenares die mij dankzij haar mindset verder heeft geholpen is Marina Abramovic. Als performance artist staat zij voor puurheid, ze wil haar publiek terug naar de kern brengen. In de performance ‘512 hours’ (2014) laat ze het publiek een reis ervaren van niets naar alles, namelijk de beleving (figure 2).

Figure 2. Marina Abramovic: 512 hours. Gekopieerd van Serpentine galleries. 11 juni 2014 van http://www.serpentinegalleries.org/exhibitions-events/marina-abramovic-512-hours bij Serpentine galleries.

Een uitspraak van Marina over haar publiek luidt:

‘You are a total mirror of the audience and if it’s a good performance it can really change your life. If it’s not you’re just bored, you know, you want to leave.’ (RYOT, 16 juni 2017).

Tijdens mijn onderzoek heb ik veel gehad aan enkele artikelen die online te vinden waren. Er werd al veel over hyperrealiteit geschreven, maar de betere artikelen waren niet gelijk te vinden. Enkele opvallende opmerkingen:

Echt en nep lopen door elkaar heen.(Mulder, F., 17 juni 2015)

Veranderende maatstaf creëert steeds de nieuwe werkelijkheid.(van der Ploeg, J., 30 januari 2012)

‘Het beeld van een vliegtuigcrash kan iedereen visualiseren. Slechts weinigen hebben dit met eigen ogen gezien of meegemaakt.’ (de Vries, A., 7 maart 2016)

Een kunstenaar die ook invloed heeft gehad op mijn keuzes is Banksy. De manier waarop hij een maatschappijkritische invalshoek laagdrempelig maakt met een humoristische twist, heeft mij luchtiger naar hyperrealiteit laten kijken. Hierdoor kan ik het ook toegankelijk houden.

Figure 3. Top 10 – Banksy Works Of Art. Gekopieerd van Artlyst. 24 december 2016 van http://www.artlyst.com/features/top-10-banksy-works-art/3/ bij Artlyst.

METHODE EN AANPAK
Als methode heb ik gekozen om te werken met het blijven divergeren en convergeren van informatie tot aan de uiteindelijke conclusie. Door de filosofische kant van het onderwerp ben ik zeker van het feit dat de informatie die ik verzamel alle kanten op kan gaan. Dit heeft ermee te maken dat iedereen een eigen werkelijkheid heeft gebaseerd op een eigen mening. Door de trechtermethode toe te blijven passen op de verzamelde informatie kan dit ook voor verrassende uitkomsten zorgen. Deze kunnen het gehele proces alle kanten opsturen.

Ik heb geobserveerd dat andere studenten ervoor kozen om gewoon te beginnen en een plan opstelden dat ze al snel links lieten liggen. Ik denk alleen dat dit project een bepaalde houvast nodig heeft, omdat je anders het onderwerp volledig kwijt kan raken. Mijn planning is om continue op zoek te blijven naar vernieuwende informatie en daarnaast veel gesprekken te voeren om feedback te krijgen. Tussendoor wil ik ideeën schetsen, zodat ik een keuze kan maken wat bij mijn conclusie aansluit.

UITVOERING EN EXPERIMENTEN
Het proces is erg intensief geweest, doordat ik het onderwerp volledig geleefd heb. In het begin ben ik gestart zonder dat ik het onderwerp echt begreep. Mijn doel was om het verschil tussen werkelijkheid en illusie te achterhalen. Onbewust begon ik een mening te vormen. Ik voelde mij gemanipuleerd door alles om mij heen. Is de werkelijkheid nog wel de echte werkelijkheid? Ik koos ervoor om meer richting de Plato theorie en semiotiek onderzoek te doen (Levensopdracht, 16 november 2016). Dit bracht mij opnieuw bij de term filosofie.

In mijn proces heb ik alle stappen bijgehouden, zodat ik op chaotische momenten terug kon naar de basis. De belangrijkste schetsen heb ik achter elkaar gezet.

In bovenstaande video is een overzicht te zien van de feedback die mij in mijn proces opgevallen is. De feedback is bepalend geweest voor de richtingen die ik opging.

VISUALISATIE
Als eerste had ik het idee om het oneindige gesprek uit te beelden. Dit idee heb ik vervangen toen ik merkte dat ik teveel gericht was op de term filosofie.

Toen ben ik terug naar de basis van hyperrealiteit gegaan en daar kwam onderstaand idee uit.

Figure 4. Visualisatie van het idee.

Een cirkel die oneindig is en met doek alle prikkels tegenhoudt. In de ruimte zijn tekeningen te vinden van personen die de opdracht kregen een vliegtuigcrash te tekenen. Bij een vliegtuigcrash krijgen we zoveel informatie tot ons dat het bijna is of je er zelf was. Hierna kregen ze twee vragen en deze antwoorden zijn te ervaren in de cirkel. Tot slot eindig je ook met een vraag voor jezelf.

EVALUATIE EN CONCLUSIE
Mijn uiteindelijke bevinding is dat hyperrealiteit begrepen kan worden. Het is echter wel een complexe theorie die met behulp van voorbeelden inzichtelijker gemaakt kan worden. Door jezelf steeds af te vragen waar de kern van de informatie zich bevindt is de kans groter dat je invloed hebt op je eigen onbewuste filtering van informatie. Dit levert uiteindelijk nieuwe inzichten op en het waarnemen van belangrijke prikkels.

In het proces heb ik gebruik gemaakt van het Johari-venster (1955). Hieronder is een venster te zien dat bestaat uit alle losse vensters van de doorlopen weken. Het doel waar ik aan gewerkt heb is het inzichtelijk bijhouden van informatie, zodat ik stappen achteruit en vooruit kan zetten.

Mijn doel voor komend project: proberen de hoge lat lager te leggen.

Op een tactische manier omgaan met de criteria om zo de lat lager te leggen. In de eerste week wil ik de criteria uitgebreid uitwerken. In de vijfde week wil ik bepalen of ik de juiste weg insla. Als resultaat wil ik met minder inspanning een voldoende behalen.

DE TOEKOMST VAN
Wanneer studenten of professionals verder onderzoek willen doen naar hyperrealiteit adviseer ik ze om een onderzoeksplan op te stellen met doelen en verwachtingen. Dit kan helpen bij het creëren van een stabiel onderzoek, omdat het onderwerp je al snel alle kanten op stuurt. De uitkomst van het proces kan ook goed aansluiten binnen het onderwijs, doordat er gestimuleerd wordt na te denken over realiteit.

BRONNEN
Serpentine galleries (2014). Marina Abramovic: 512 hours [Afbeelding]. Geraadpleegd op 15 januari 2018 van http://www.serpentinegalleries.org/exhibitions-events/marina-abramovic-512-hours

RYOT (16 juni 2017). Gaze, Technology, and Death With Marina Abramovic And Jared Leto. Geraadpleegd op 13 januari 2018 van https://www.youtube.com/watch?v=qbUQF1lliMs

Artlyst (24 december 2016). Banksy Works Of Art [Afbeelding]. Geraadpleegd op 15 januari 2018 van http://www.artlyst.com/features/top-10-banksy-works-art/3/

Mulder, F. (17 juni 2015). Het ware nepleven. Geraadpleegd op 15 november 2017 van https://www.groene.nl/artikel/het-ware-nepleven

van der Ploeg, J. (30 januari 2012). Geluk in de hyperrealiteit. Geraadpleegd op 15 november 2017 van http://defusie.net/geluk-in-de-hyperrealiteit/

de Vries, A. (7 maart 2016). Donald Duck bestaat niet. Geraadpleegd op 15 november 2017 van http://www.spatonline.nl/2016/03/donald-duck-bestaat-niet-baudrillard/

Dankert, R. (9 februari 2009). Hoe echt is het dorp dat wereld heet?. Geraadpleegd op 25 november 2017 van https://ritskedankert.nl/hoe-echt-is-het-dorp-dat-wereld-heet/

Levensopdracht (16 november 2016). 17. Mensbeelden in de filosofie: Plat en de parabel van de grot [Video]. Geraadpleegd op 20 december 2017 van https://www.youtube.com/watch?v=vVO7DcUM5wU

Grout, P. E-Squared. Geraadpleegd op 12 januari 2018 van https://pamgrout.com/books-r-me-my-career-as-an-author/e-squared/

Stoffels, T. (28 december 2014). Het jaar van Baudrillard. Geraadpleegd op 15 januari 2018 van https://www.vice.com/be/article/vd9kd4/het-jaar-in-baudrillard-751

ENGLISH SUMMARY
Todays world provides us with a lot of incentives, thrills and information. Each one of us will filter this to avoid getting overstimulated. This is why information can deviate from the key point and therefore reality can change into illusion. In philosophy this illusion of reality is called hyperreality. This is a complex theory, which will extend in an infinitive conversation, but is it possible to come to an acceptable conclusion?

DANKWOORD
Mijn onderzoek was niet mogelijk geweest zonder de steun van alle personen waarmee ik heb kunnen sparren of feedback van gekregen heb. Dit waren onder andere experts zoals Madris Duric, Derk Reneman en Lars Eggen. Ook heb ik gesproken met professionals zoals Brenda van Tilborg, Judith Enkelaar en Pieter Plokker. Tot slot wil ik de peer studenten bedanken die mij uitgedaagd hebben om steeds het uiterste uit mijn proces te willen halen.

KEYWORDS
Studio Seminar, 2018, Periode B, CMD Studio, Studio 6, Experience, Filosofie, Installatie, Hyperrealiteit, Meningen, Realiteit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *